Kedi mama miktarı; kedinin kilosu, yaşı, kısırlık durumu, aktivite düzeyi ve mamanın kalori yoğunluğuna göre belirlenir. Yanlış porsiyonlama obeziteye veya zayıflığa neden olabilir. Kedi Mama Miktarı Hesaplama aracımız NRC (National Research Council) ve WSAVA (World Small Animal Veterinary Association) önerilerine dayanan RER ve DER formülleriyle kedinize günde kaç gram mama vermeniz gerektiğini saniyeler içinde gösterir.
Kedi Mama Miktarı Hesaplama
Kedinizin kilosu, yaşı, kısırlık durumu ve mama tipine göre günlük ideal mama miktarını gram cinsinden veteriner standartlarında hesaplayın. RER + DER formülü ile NRC/WSAVA önerilerine uygun.
Hesaplama Sonucu
Kedi Mama Miktarı Nedir?
Kedi mama miktarı, bir kedinin günlük enerji ihtiyacını karşılayacak gram cinsinden mama tutarıdır. Kediler köpeklerden farklı olarak zorunlu etoburdur (obligat karnivor); proteine bağımlı bir metabolizmaya sahiptir ve günlük kalori ihtiyacı vücut yapısına göre değişir. Veteriner hekimliğinde porsiyon belirlemek için RER (Resting Energy Requirement) ve DER (Daily Energy Requirement) formülleri kullanılır.
Türkiye Veteriner Hekimleri Birliği ve uluslararası WSAVA kılavuzlarına göre kedinin günlük mama ihtiyacı şu faktörlere bağlıdır: (1) Vücut ağırlığı (kg), (2) Yaşam evresi (yavru, yetişkin, yaşlı), (3) Kısırlaştırılma durumu (sterilize kediler %15-20 daha az kalori yakar), (4) Aktivite düzeyi (apartman kedisi vs. avlanan kedi), (5) Mamanın kalori yoğunluğu (kuru/yaş mama farkı).
Yanlış porsiyonlama önemli sağlık sorunlarına yol açar. Aşırı beslenen kedilerde obezite görülür ve obez kedilerde diyabet, eklem ağrısı, karaciğer yağlanması (hepatik lipidoz) riski artar. Az beslenen kedilerde ise kilo kaybı, kürk kalitesi bozulması ve bağışıklık zayıflaması olur. Bu nedenle bilimsel temelli porsiyonlama hayati önemdedir.
Kedi Mama Miktarı Nasıl Hesaplanır?
Veteriner hekimlikte kabul edilen formül şudur:
Adım adım hesaplama:
- RER hesaplayın: Kedinin kilosunu 0,75. kuvvetine çıkarın ve 70 ile çarpın. Bu dinlenme halindeki enerji ihtiyacıdır.
- Yaşam evresi katsayısı uygulayın: Yavru, yetişkin kısır, yetişkin aktif, yaşlı, hamile gibi durumlara göre değişen katsayıyı RER ile çarpın.
- DER (günlük enerji ihtiyacı) bulun: RER × katsayı = günlük kcal ihtiyacı.
- Mama gramını hesaplayın: DER'i mamanın 100 gramındaki kaloriye bölün, 100 ile çarpın.
2026 Güncel Yaşam Evresi Katsayıları (NRC)
| Yaşam Evresi | Katsayı | Açıklama |
|---|---|---|
| Yavru (4 ay altı) | 2,5 | Hızlı büyüme dönemi |
| Yavru (4-12 ay) | 2,0 | Büyümenin yavaşladığı dönem |
| Yetişkin Kısırlaştırılmamış | 1,4 | Aktif metabolizma |
| Yetişkin Kısırlaştırılmış | 1,2 | Metabolizma %15-20 yavaşlar |
| Yaşlı (10+ yaş) | 1,1 | Kas kütlesi azalır |
| Kilo Verme Diyeti | 0,8 | Veteriner kontrolünde |
| Hamile | 1,8 | 3. trimester |
| Emziren | 3,0 | Yavru sayısına göre artar |
Veri kaynağı: NRC (2006), AAFCO Cat Food Nutrient Profiles 2024, WSAVA Global Nutrition Guidelines 2023. Türkiye Veteriner Hekimleri Birliği bu uluslararası standartları benimser.
Örnek Hesaplama
4 kg ağırlığında, kısırlaştırılmış yetişkin bir kediye günde kaç gram kuru mama (380 kcal/100g) verilmeli?
Kedi Kilosu: 4 kg
Yaşam Evresi: Yetişkin kısır (katsayı 1,2)
RER: 70 × 4^0,75 = 70 × 2,828 = 198 kcal/gün
DER: 198 × 1,2 = 238 kcal/gün
Mama Miktarı: 238 ÷ 380 × 100 = 62,6 gram/gün
Sonuç: Günde yaklaşık 63 gram kuru mama (2 öğüne bölünürse öğün başına ~31 g)
Aynı kedi yaş mama (90 kcal/100g) tüketseydi: 238 ÷ 90 × 100 = 264 gram yaş mama gerekecekti. Görüldüğü gibi mama tipi porsiyonu büyük ölçüde değiştirir.
Kuru Mama vs Yaş Mama: Hangisi Daha İyi?
Her iki mama tipinin avantajları vardır:
- Kuru mama: Ekonomik, uzun raf ömrü, diş sağlığına faydalı (dental kibble), saklanması kolay.
- Yaş mama: Yüksek su içeriği (%70-80) — idrar yolu sağlığı için ideal, daha lezzetli, kısır kediler için tercih edilir.
- Karışık beslenme: Birçok veteriner her iki tipi karıştırmayı önerir; gündüz kuru, akşam yaş mama gibi.
Sık Yapılan Hatalar
Sık yapılan diğer hatalar: (1) "Ad libitum" (sınırsız) beslenme — kısır kedilerde hızla obeziteye yol açar. (2) Sürekli aynı tat — kedilerde takıntı oluşur, mama değişiminde zorluk çıkar. (3) Su ihmal — özellikle kuru mama tüketenler için günde 50-60 ml/kg su gereklidir. (4) Yavruya yetişkin maması verme — yavru maması daha yüksek protein/kalori içerir. (5) Yaşlı kediye yavru maması verme — fazla protein böbreklere yük olur.
İlgili Araçlar
Evcil hayvan ve sağlık hesaplamaları için diğer araçlarımız: Köpek Mama Miktarı Hesaplama, Evcil Hayvan Yaşı Hesaplama, Günlük Kalori İhtiyacı Hesaplama, Günlük Su İhtiyacı Hesaplama.
Sıkça Sorulan Sorular
4 kg kısırlaştırılmış yetişkin bir kediye günde yaklaşık 60-65 gram kuru mama (380 kcal/100g) verilmelidir. Aktif kedilerde 70-75 grama çıkabilir. Yaş mama tüketiyorsa günde 250-280 gram (90 kcal/100g) gerekir. Mama paketinin kalori değerine göre porsiyon değişir.
4 ay altı yavru kediler kilo başına günde 25-30 gram, 4-12 ay arası yavrular 20-25 gram mama tüketir. 2 kg yavru kedi için günde yaklaşık 50-60 gram yavru maması (400 kcal/100g) verilir. Yavru maması daha yüksek protein ve kalori içerir; yetişkin maması verilmemelidir.
Kısırlaştırılma sonrası kedinin metabolik hızı %15-20 yavaşlar ve hormonal değişimle iştah artar. Aynı miktarda mama verilirse kedi 6 ay içinde 1-1,5 kg alabilir. Bu nedenle kısır kedilere kısır formüllü mama (daha düşük yağ) veya normal mamanın %15 azı önerilir.
Yetişkin kedi günde 2 öğün ideal: sabah ve akşam. Yavru kediler 3-4 öğün, yaşlı kediler 3 öğün tercih etmelidir. Kediler doğada günde 10-20 kez küçük av yer; mümkünse mama-otomat ile sık sık küçük porsiyonlar sunmak daha doğaldır. Sınırsız mama (free-feeding) kısır kedilere önerilmez.
Mama değişimi 7-10 gün boyunca kademeli yapılmalıdır. İlk 3 gün eski mamanın %75, yeni mamanın %25, sonraki 3 gün 50/50, son 3 gün %25/%75 oranıyla geçiş yapılır. Ani değişim ishal, kusma ve mama reddine neden olur. Yeni mama porsiyonu kalori değerine göre yeniden hesaplanmalıdır.
Hayır. Yetişkin kediler laktoz sindiremez; süt ishal yapar. İnsan yemeklerinden soğan, sarımsak, çikolata, üzüm, alkol, kafein toksiktir. Tuzlu/baharatlı yiyecekler de uygun değildir. Sadece kediye özel maması veya veteriner onaylı taze etler (haşlanmış tavuk, az miktarda) verilebilir.