Özel İletişim Vergisi (ÖİV), 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu Madde 39 kapsamında telekomünikasyon hizmetleri ve elektronik haberleşme cihazlarının satışından alınan dolaylı vergidir. Mobil iletişim %10, sabit internet %5, kablolu TV %5, cep telefonu satışı %25 oranlarında uygulanır. ÖİV'nin matrahı hizmet bedeli, KDV'nin matrahı ise hizmet bedeli + ÖİV'dir; bu yüzden tüketicinin ödediği toplam fatura tutarı vergisiz fiyatın %30-40 üstüne çıkar. Özel İletişim Vergisi Hesaplama aracımız hizmet türü ve tutara göre ÖİV ve KDV'yi anında hesaplar.
Özel İletişim Vergisi (ÖİV) Hesaplama
Mobil iletişim, sabit internet, cep telefonu satışı, kablolu TV gibi telekomünikasyon hizmetlerinin faturalarında yer alan Özel İletişim Vergisini (ÖİV) 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu kapsamında hesaplayın.
Hesaplama Sonucu
Özel İletişim Vergisi (ÖİV) Nedir?
Özel İletişim Vergisi (ÖİV), telekomünikasyon hizmetleri ve elektronik haberleşme cihazlarının satışından alınan özel bir tüketim vergisidir. 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 39. maddesinde düzenlenmiştir. ÖİV'nin amacı haberleşme sektöründen elde edilen yüksek tüketim üzerinden ek bir vergi geliri sağlamaktır. 2000'li yıllarda telekomünikasyon sektörünün hızlı büyümesi ile birlikte ÖİV önemli bir gelir kaynağı haline gelmiştir.
ÖİV'ye tabi hizmetler ve oranlar şunlardır: (1) Mobil iletişim hizmetleri (%10): Konuşma, SMS, mobil internet abonelikleri. (2) Sabit telefon, faks, sabit internet (%5): Ev/iş yeri ADSL, fiber, sabit telefon hattı. (3) Kablolu/uydu/IPTV (%5): Kablolu TV, dijital uydu yayını, IPTV abonelikleri. (4) Cep telefonu satışı (%25): Akıllı telefon, GSM cihazlarının ilk satışı (yenilemede ÖİV uygulanmaz). (5) Telgraf, teleks (%15): Klasik haberleşme hizmetleri. (6) Diğer haberleşme (%5): Yukarıdakilere girmeyen iletişim hizmetleri.
ÖİV'nin önemli bir özelliği vardır: KDV'nin matrahına dahil edilir. Yani önce hizmet bedeli üzerinden ÖİV hesaplanır, sonra hizmet bedeli + ÖİV toplamı üzerinden KDV hesaplanır. Bu durum tüketici için "vergi üzerinden vergi" anlamına gelir ve toplam yük artar. Örneğin %20 KDV ve %10 ÖİV'li bir mobil hizmette toplam vergi yükü %32'ye (1,10 × 1,20 − 1) çıkar.
ÖİV Nasıl Hesaplanır?
Hesaplama adımları:
- Hizmet bedelini belirleyin: Vergisiz net fiyat (operatörün kazanç payı dahil).
- ÖİV oranını uygulayın: Hizmet türüne göre %5, %10, %15 veya %25.
- KDV matrahını bulun: Hizmet bedeli + ÖİV toplamı.
- KDV'yi hesaplayın: KDV matrahı × KDV oranı (genelde %20).
- Toplam fatura tutarını bulun: Hizmet bedeli + ÖİV + KDV.
2026 ÖİV Oranları Tablosu
| Hizmet / Ürün Türü | ÖİV Oranı | Tipik KDV | Toplam Vergi Yükü |
|---|---|---|---|
| Mobil İletişim (Konuşma, SMS, İnternet) | %10 | %20 | %32 |
| Cep Telefonu Satışı (Akıllı Cihaz) | %25 | %20 | %50 |
| Sabit İnternet (ADSL, Fiber) | %5 | %20 | %26 |
| Sabit Telefon Aboneliği | %5 | %20 | %26 |
| Kablolu/Uydu/IPTV Aboneliği | %5 | %20 | %26 |
| Telgraf/Teleks Hizmeti | %15 | %20 | %38 |
| Diğer Haberleşme Hizmetleri | %5 | %20 | %26 |
Veri kaynağı: 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu Madde 39, ÖİV Genel Tebliği, Hazine ve Maliye Bakanlığı 2026 Tebliğleri. ÖİV oranları Cumhurbaşkanlığı Kararı ile +/- %10 oranında değiştirilebilir; KDV oranı 3065 sayılı Kanun ile belirlenir.
Örnek Hesaplama
Aylık 500 ₺ (vergisiz) mobil iletişim faturanız için ÖİV (%10) ve KDV (%20) dahil toplam ödenecek tutar nedir?
Hizmet Bedeli: 500,00 ₺
ÖİV (%10): 500 × 0,10 = 50,00 ₺
KDV Matrahı (Hizmet + ÖİV): 500 + 50 = 550,00 ₺
KDV (%20): 550 × 0,20 = 110,00 ₺
Toplam Vergi: 50 + 110 = 160,00 ₺
Toplam Fatura: 500 + 50 + 110 = 660,00 ₺
Vergi Oranı (Hizmet bedeline göre): 32%
Aynı işlem için 500 ₺ hizmet bedelinin üstüne 160 ₺ vergi eklenmiş, tüketici 660 ₺ ödemektedir. Bu, hizmet bedelinin %32'si oranında vergi anlamına gelir. Cep telefonu satışında bu oran %50'ye, ÖTV dahil edildiğinde ise %80'e kadar çıkabilir.
ÖİV'ye Tabi Olmayan Hizmetler
- İnternet sayfası / e-ticaret ücretleri: Web hosting, e-ticaret komisyonları ÖİV'ye tabi değildir.
- Posta hizmetleri: PTT mektup, kargo gibi posta hizmetleri ÖİV'ye tabi değildir; sadece KDV uygulanır.
- Radyo, televizyon yayını (alıcı): Cihazın kullanımı için ücret alınmaz; kablolu/uydu abonelik ücretleri ÖİV'ye tabidir.
- İç işyeri haberleşmesi: Bir şirketin kendi sistemleri arasındaki iletişim (intranet, dahili telefon santrali).
- Cep telefonu hediye/yenileme: Operatörden hediye olarak alınan veya cihaz yenileme programı ile değiştirilen telefonlar (sınırlı kapsamda).
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Dikkat edilmesi gereken diğer noktalar: (1) İndirimli kampanyalar: Operatörler bazen ÖİV'nin bir kısmını kendi karşılayarak indirimli fiyat sunabilir; faturada görünür. (2) İş yerleri için: KDV mükellefi iş yerleri telekomünikasyon faturalarındaki KDV'yi indirebilir, ancak ÖİV indirilemez (gider yazılır). (3) Yurtdışı kullanım (roaming): Yurtdışı kullanım faturalarında genelde Türkiye'deki oranlar uygulanır. (4) Toplu sözleşmeler: Şirketlerin operatörle yaptığı toplu sözleşmelerde ÖİV ayrı kalemde gösterilir; pazarlık konusu olabilir. (5) BSMV ile karıştırmayın: ÖİV telekomünikasyon vergisi; BSMV ise banka sigorta muamele vergisi. İki farklı vergi türü.
İlgili Araçlar
Vergi ve fatura hesaplamaları için diğer araçlarımız: KDV Hesaplama, ÖTV Hesaplama, Elektrik Faturası, Doğalgaz Faturası, Su Faturası.
Sıkça Sorulan Sorular
ÖİV, telekomünikasyon hizmetleri ve elektronik haberleşme cihazlarının satışından alınan özel bir tüketim vergisidir (6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu Md.39). Mobil iletişim, sabit internet, kablolu TV, cep telefonu satışı gibi hizmetlere uygulanır. Oranlar hizmet türüne göre %5 ile %25 arasında değişir.
2026 yılı ÖİV oranları: mobil iletişim hizmetleri %10, cep telefonu satışı %25, sabit internet/telefon/kablolu TV %5, telgraf/teleks %15, diğer haberleşme hizmetleri %5. Bu oranlar Cumhurbaşkanlığı Kararı ile +/- %10 oranında değiştirilebilir. Akıllı telefon fiyatında ÖTV ile birlikte toplam vergi yükü %80'e kadar çıkar.
Evet. ÖİV ve KDV ayrı vergiler olup birlikte uygulanır. ÖİV'nin matrahı hizmet bedelidir, KDV'nin matrahı ise hizmet bedeli + ÖİV toplamıdır. Bu yüzden vergi vergi üzerine binmiş olur (vergi kaskadı). Örneğin %10 ÖİV + %20 KDV uygulanan bir hizmette toplam vergi yükü hizmet bedelinin %32'sidir.
Evet. Cep telefonu (akıllı cihaz) satışında %25 oranında ÖİV uygulanır. Matraha ÖTV de dahildir; yani önce ÖTV, sonra ÖTV dahil tutar üzerinden ÖİV, son olarak hepsi üzerinden KDV hesaplanır. Bu nedenle telefon fiyatları cihaz maliyetinin yaklaşık 1,5-1,8 katı kadar olabilir.
ÖİV bireysel tüketici tarafından geri alınamaz; çünkü o son tüketici. KDV mükellefi iş yerleri telekomünikasyon giderlerindeki KDV'yi indirebilir, ancak ÖİV'yi gider olarak yazabilir (indirim değil). ÖİV iade veya mahsup mekanizması bireyler için yoktur.
Operatörler genelde reklamlarda (vergi hariç) fiyatları gösterir. Örneğin aylık 99 ₺ ilanı vergisiz fiyat olabilir; vergiler eklenince yaklaşık 130 ₺'ye çıkar. BTK düzenlemesine göre vergiler dahil fiyatın da gösterilmesi gerekir. Sözleşme imzalamadan önce Toplam Aylık Ödeme satırını kontrol edin.