Şirketinizin operasyonel performansını ve nakit üretme gücünü gösteren EBITDA (Faiz, Vergi, Amortisman ve İtfa Öncesi Kâr) değerini iki farklı yöntemle hesaplayın. Yukarıdan aşağı yöntemde hasılattan satılan mal maliyeti ve faaliyet giderleri düşülür; aşağıdan yukarı yöntemde net kâra vergi, faiz ve amortisman eklenir. EBITDA marjı, EBIT ve operasyonel kârlılık yorumu ile şirket değerlemesi, M&A müzakeresi, kredi başvurusu ve performans analizi için tek tıkla net rakamlar.

EBITDA Nedir?

EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization — Faiz, Vergi, Amortisman ve İtfa Öncesi Kâr), bir şirketin operasyonel faaliyetlerinden elde ettiği nakit üretme gücünü gösteren finansal performans göstergesidir. 1980'lerde ABD'de kaldıraçlı satın alma (LBO) işlemlerinde popülerleşmiş, John Malone tarafından kablo TV sektörünün analizi için yaygınlaştırılmıştır. Net kârın aksine sermaye yapısı (faiz), vergi rejimi ve muhasebe politikası (amortisman) farklılıklarından arındırılmış olduğu için ülkeler, sektörler ve şirketler arası karşılaştırmada standart bir ölçüt olarak kullanılır. Türkiye Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Borsa İstanbul, halka açık şirketlerin yıllık ve çeyreklik finansal raporlarında EBITDA'yı zorunlu kalem olarak istemektedir.

EBITDA'nın gücü farklı sermaye yapısına sahip şirketleri kıyaslayabilmesinden gelir. Borçla finanse edilen bir şirketin net kârı yüksek faiz gideri nedeniyle düşük görünebilirken, EBITDA bu yapısal farkı eler ve şirketin asli operasyonlarından ne kadar nakit ürettiğini gösterir. Aynı şekilde yatırım yoğun sektörlerde (telekomünikasyon, enerji, üretim) yüksek amortisman net kârı eritir; EBITDA bu muhasebe etkisini dışarıda bırakarak gerçek operasyonel performansı yansıtır. Ancak EBITDA'nın eleştirilen yönü de buradadır: Warren Buffett amortismanın gerçek bir maliyet olduğunu, şirketin sürdürülebilirliği için yenileme yatırımı gerektirdiğini belirterek EBITDA'ya temkinli yaklaşılmasını önermektedir.

EBITDA Nasıl Hesaplanır?

EBITDA'nın iki standart hesaplama yöntemi vardır ve sonuç matematiksel olarak aynı çıkar:

Yukarıdan Aşağı Yöntem: Gelir tablosundan ilerleyerek brüt kâra ulaşılır, faaliyet giderleri (pazarlama, genel yönetim, AR-GE) düşülür ancak bu giderler içindeki amortisman tutarı dışarıda bırakılır. Yöntem doğrudan operasyonel kârlılığı yansıtır.

Aşağıdan Yukarı Yöntem: Net dönem kârından başlanır ve sırasıyla kurumlar vergisi, net faiz gideri (finansman gideri − finansman geliri) ve amortisman+itfa payları geri eklenir. Halka açık şirketlerin finansal tablolarında en yaygın kullanılan yöntemdir; çünkü tüm kalemler dipnotlarda mevcuttur.

EBITDA hesabında özel kalemler dikkatli ele alınmalıdır:

1. Tek seferlik gelir/giderler: Sigorta tazminatı, dava sonucu, varlık satışı kârı/zararı operasyonel olmadığı için adjusted EBITDA hesabında dışarıda bırakılır.
2. Stok değerleme farkı: Türkiye gibi enflasyonist ekonomilerde stok değerleme farkları EBITDA'yı şişirebilir; reel EBITDA için kur farkı arındırması gerekir.
3. Karşılıklar: Şüpheli alacak karşılıkları, kıdem tazminatı karşılıkları nakit çıkışı olmadığı için bazı analistler EBITDA'ya geri ekler.
4. Yatırım amaçlı amortisman: Üretim ekipmanı amortismanı operasyonel kabul edilirken, finansal yatırım amortismanı bazen ayrılır.

EBITDA Marjı ve Sektör Karşılaştırması

2025 yılı BIST 30 şirketleri ortalama EBITDA marjı %22, BIST 100 ortalaması %18 düzeyinde gerçekleşmiştir. Halka arz fiyatlamasında EV/EBITDA çarpanı (Şirket Değeri / EBITDA) yaygın olarak kullanılır; Türkiye'de imalat sektörü 5-8x, hizmet sektörü 8-12x, teknoloji 12-20x EV/EBITDA aralığında işlem görmektedir.

Örnek EBITDA Hesaplaması

Bir imalat şirketinin 2025 yıl sonu finansal verileri: Hasılat 10.000.000 TL, Satılan Mal Maliyeti 6.000.000 TL, Faaliyet Giderleri 1.500.000 TL (amortisman dışında). Aynı şirketin gelir tablosu altından gelen veriler: Net kâr 1.500.000 TL, Vergi 500.000 TL, Faiz 300.000 TL, Amortisman 200.000 TL.

Bu sonuçla şirket %25 EBITDA marjıyla imalat sektörü ortalamasının (%8-15) üzerinde bir performans göstermektedir. EV/EBITDA 8x çarpanıyla şirket değeri yaklaşık 20 milyon TL, tahmini kurumsal değerlemesidir. Banka kredi başvurusunda EBITDA / Net Borç oranı 3'ün altındaysa borç servisi rahatlığı sağlanmış demektir; bu örnekte şirketin net borcu 7,5 milyon TL altındaysa kredi onay olasılığı yüksektir.

EBITDA Hesaplamada Sık Yapılan Hatalar

İlk büyük hata; amortismanı yanlışlıkla EBITDA'dan düşmektir. EBITDA'nın "DA" kısmı zaten Depreciation & Amortization (Amortisman + İtfa) anlamına gelir; bu kalemler dışarıda bırakılmalıdır. Aşağıdan yukarı yöntem kullananların en sık yaptığı hata amortismanı geri eklemeyi unutmaktır. İkinci yaygın hata; finansman gelirlerini de geri eklemektir. EBITDA'ya yalnızca net faiz gideri (faiz gideri − faiz geliri) eklenir; bunu unutmak EBITDA'yı şişirir.

Üçüncü hata; kur farkı kazanç/zararını dahil etmektir. Türkiye gibi yüksek volatil kur ülkelerinde kur farkı yüz milyonlarca TL'yi etkileyebilir; bunlar finansman kalemleri olduğundan EBITDA dışında tutulmalıdır. Dördüncü hata; EBITDA'yı nakit akışı olarak yorumlamaktır. EBITDA muhasebesel bir kavramdır; alacak tahsil edilmemişse hasılat kayıtlı ama nakit girişi yoktur. Gerçek nakit pozisyonu için Nakit Akış Tablosu'na bakılmalıdır.

İlgili araçlarımız için Kurumlar Vergisi, Kâr Marjı, ROI, NPV (Net Bugünkü Değer) ve Amortisman sayfalarımızdan yararlanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular