Gecikme faizi hesaplama aracımız ile vadesinde ödenmeyen borçlar için uygulanacak yasal, ticari veya sözleşmesel temerrüt faizini anında hesaplayın. 2026 yılı güncel kanuni faiz oranı (%9), TCMB avans faiz oranı (%45) ve özel belirlenen oranlar üzerinden basit veya bileşik faiz yöntemiyle gecikme tutarınızı öğrenebilirsiniz.

Gecikme Faizi (Temerrüt Faizi) Nedir?

Gecikme faizi veya yasal adıyla temerrüt faizi, bir para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklının uğradığı zararı telafi etmek için borçludan talep edilen ek faizdir. Türkiye'de temerrüt faizi uygulaması 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun çerçevesinde düzenlenir.

Borç vadesinde ödenmediği anda borçlu temerrüde düşmüş kabul edilir ve alacaklı ek bir ihtara gerek kalmaksızın gecikme faizi talep edebilir. Bu faiz; kira, fatura, kredi taksidi, ticari alacak, mahkeme kararıyla hükmedilen tazminat gibi her türlü para borcu için geçerlidir.

Gecikme Faizi Türleri

Türk hukukunda üç ana gecikme faizi türü bulunmaktadır. Hangisinin uygulanacağı borcun niteliğine ve tarafların sıfatına göre belirlenir:

1. Kanuni Faiz (Yasal Faiz)

Hukuki işlemlerde kararlaştırılmış özel bir oran yoksa uygulanan genel faiz oranıdır. 3095 sayılı Kanun md. 1 uyarınca oran Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir. 2026 yılında kanuni faiz oranı yıllık %9 olarak uygulanmaktadır.

2. Ticari Temerrüt Faizi

Her iki tarafı da tacir olan ticari ilişkilerden doğan alacaklarda uygulanır. 3095 sayılı Kanun md. 2/2 uyarınca bu oran TCMB kısa vadeli avans işlemleri faiz oranına eşittir ve genellikle kanuni faizden önemli ölçüde yüksektir. 2026 başında ticari temerrüt faizi oranı yıllık %45 civarındadır (güncel oran için TCMB'nin açıklamalarını takip ediniz).

3. Sözleşmesel Özel Faiz

Taraflar sözleşmeyle temerrüt faizi oranını serbestçe belirleyebilir. Ancak bu oran Türk Borçlar Kanunu md. 88 uyarınca kanuni faizin %50 fazlasından yüksek olamaz (tüketici işlemlerinde). Tacirler arası sözleşmelerde bu sınır uygulanmaz.

2026 Yılı Güncel Faiz Oranları

Gecikme Faizi Nasıl Hesaplanır?

3095 sayılı Kanun kural olarak basit faiz uygulanmasını öngörür; bileşik faiz yasaktır. Basit faiz formülü şöyledir:

Oran yüzde olarak girilir (örneğin %9 = 0,09). Gecikme günü, vade tarihi ile ödeme tarihi arasındaki tam gün sayısıdır.

Bileşik Faiz İstisnaları

Bileşik faiz (faize faiz işletmek) yalnızca şu koşullarda geçerlidir:

• İki taraf da tacir ise,
• En az 3 ay süreli cari hesap sözleşmesi varsa,
• Kanunen izin verilen bankacılık işlemlerinde (kredi kartı, mevduat).

Örnek: 10.000 TL Borç, 100 Gün Gecikme, Kanuni Faiz

Örnek: Ticari Alacak 50.000 TL, 1 Yıl Gecikme

Kira Gecikmesi İçin Özel Durum

Kira borcunun gecikmesinde Türk Borçlar Kanunu uyarınca kural olarak kanuni faiz uygulanır. Ancak kira sözleşmesinde farklı bir gecikme faizi oranı kararlaştırılmışsa o oran geçerlidir. Kiracı temerrüde düşerse kiraya veren ayrıca ihtar çekerek 30 gün içinde ödeme yapılmazsa tahliye davası açma hakkına sahiptir.

Vergi Borçlarında Gecikme Zammı

Devlete olan vergi, SGK primi gibi kamu alacakları için 3095 sayılı Kanun değil, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uygulanır. Vergi gecikme zammı aylık %3,5 olup bileşik şekilde işletilir. Her ay sonunda işleyen gecikme zammı, aynı borcun bir parçası olarak birikir. Bu, kamu alacaklarında bileşik faize benzer bir etki yaratır.

İcra Takibinde Faiz

Ödenmeyen borç için icra takibi başlatıldığında takip tarihinden itibaren de faiz işlemeye devam eder. Alacaklı takip talebinde vade tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edebilir. Mahkeme kararında özel bir oran belirlenmemişse kanuni faiz (%9) esas alınır. Ticari davalarda ise açıkça talep edilmişse ticari temerrüt faizi uygulanabilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Doğru faiz türünü seçin: Tacir olmayan taraflarda ticari temerrüt faizi uygulanamaz. Alacaklının tacir olması yeterli değildir, her iki tarafın da ticari ilişki içinde olması gerekir.
• Bileşik faiz kural olarak yasaktır: 3095 sayılı Kanun bileşik faizi sadece istisnai durumlarda (tacirler arası cari hesap, bankacılık işlemleri) tanır.
• Vade tarihini doğru belirleyin: Sözleşmede belirli bir vade yoksa alacaklının ihtarname çektiği tarih esas alınır. İhtar olmadan temerrüt başlamaz.
• Kısmi ödemelerde faiz öncelikli ödenir: Borçlu kısmi ödeme yaptığında kanun gereği önce işlemiş faiz, sonra anapara ödenmiş sayılır.
• Zamanaşımı süresi: Genel alacaklar 10 yıl, kira borcu 5 yıl, faiz alacağı 5 yıl zamanaşımına tabidir.
• Tüketici kredilerinde üst sınır: Tüketici işlemlerinde temerrüt faizi akdi faizin %30 fazlasını geçemez (6502 sayılı TKHK md.28).

Sıkça Sorulan Sorular