AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi — ECTS) Avrupa Birliği Bologna Süreci kapsamında üniversite derslerinin standart bir ölçekte değerlendirilmesini sağlayan kredilendirme sistemidir. Türk üniversiteleri 2005 yılından itibaren AKTS'yi uygulamaya başlamıştır. Bir dersin AKTS kredisi, o ders için bir öğrencinin harcaması beklenen toplam iş yüküne (ders saatleri + bireysel çalışma + ödev + sınav hazırlığı) göre belirlenir. AKTS Kredisi Hesaplama aracımız ders parametrelerinizi girdiğinizde toplam iş yükünü ve AKTS karşılığını anında gösterir.

AKTS Kredisi (İş Yükü) Hesaplama

Bir dersin teorik-uygulama saati, bireysel çalışma, ödev, vize ve final hazırlık yükünü girin: Bologna standardına göre AKTS (ECTS) kredisini ve klasik kredi karşılığını hesaplayın.

saat/hafta
Haftalık teorik ders saati. 14 haftalık dönem için çarpılır.
saat/hafta
Haftalık uygulama, lab, atölye veya stüdyo saati.
saat/hafta
Ders dışında konuyu tekrar etmek, okumak, çalışmak için harcanan haftalık saat.
adet
Dönem boyunca verilen ödev/proje toplam sayısı.
saat/ödev
Her bir ödev/proje için ortalama harcanan saat.
adet
Dönem boyunca yapılan vize sayısı.
saat/vize
Her vize öncesi hazırlık + sınav süresi (toplam saat).
saat
Final sınavı için yapılan toplam hazırlık çalışması + sınav süresi.
Üniversitenizin yönetmeliğinde tanımlı AKTS birim saati. Türkiye'de YÖK 25 saat tavsiye eder.

Hesaplama Sonucu

Sonuç
—

Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır, resmi belge yerine geçmez.

Yeniden Hesapla

AKTS (ECTS) Nedir?

AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi), İngilizce kısaltmasıyla ECTS (European Credit Transfer and Accumulation System), Bologna Süreci'nin temel araçlarından biridir. 1989'da Erasmus programı çerçevesinde geliştirilen sistem, Avrupa'daki üniversiteler arasında ders kredilerinin tanınması ve aktarılması için ortak bir ölçek sağlar. Türkiye 2001'de Bologna Süreci'ne katılmış ve 2005 sonrası tüm devlet ve vakıf üniversiteleri AKTS'yi zorunlu olarak uygulamaya başlamıştır.

AKTS'nin temel mantığı, dersi başarıyla tamamlamak için bir öğrencinin harcaması gereken ortalama iş yükünü saat bazında ölçmektir. Bu iş yükü sadece sınıfta geçen ders saatlerini değil; aynı zamanda bireysel çalışmayı, ödevleri, projeleri, sınav hazırlıklarını ve sınav sürelerini de kapsar. Türkiye'de YÖK 2017 tebliğine göre 1 AKTS = 25 saat öğrenci iş yüküdür. Avrupa Komisyonu'nun tavsiye üst sınırı ise 1 AKTS = 30 saattır; bazı üniversiteler bu değeri kullanabilir.

Bologna standardına göre: (1) Tam zamanlı bir akademik yıl 60 AKTS'dir. (2) Bir yarıyıl (dönem) 30 AKTS'dir. (3) 4 yıllık bir lisans programı toplam 240 AKTS, 2 yıllık önlisans 120 AKTS, yüksek lisans 120 AKTS, doktora 180-240 AKTS'dir. Erasmus, Mevlana ve Farabi öğrenci değişim programları AKTS üzerinden ders eşleştirmesi yapar.

AKTS Nasıl Hesaplanır?

Toplam İş Yükü = Σ (Etkinlik × Tekrar × Süre)
AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü / 25

Hesaplama adımları:

  1. Sınıf içi yük: (Teorik saat + Uygulama/Lab saat) × 14 hafta. Türkiye'de bir akademik dönem standart 14 haftadır.
  2. Bireysel çalışma: Hoca tarafından önerilen veya öğrencinin uyguladığı haftalık tekrar saati × 14.
  3. Ödev/proje: Toplam ödev sayısı × her ödev için harcanan ortalama saat.
  4. Vize hazırlığı: Vize sayısı × her vize için harcanan toplam saat (hazırlık + sınav süresi).
  5. Final hazırlığı: Final sınavı için harcanan toplam saat.
  6. AKTS: Toplam iş yükünü 25 (veya üniversite politikasına göre 26-30) ile bölün.

AKTS Standartları — Türkiye ve Avrupa

Standart1 AKTS Karşılığı1 Yıl AKTS1 Yarıyıl AKTS
YÖK (Türkiye)25 saat60 AKTS30 AKTS
AB Komisyonu Üst Sınır30 saat60 AKTS30 AKTS
Lisans Toplam——240 AKTS (4 yıl)
Önlisans Toplam——120 AKTS (2 yıl)
Yüksek Lisans Toplam——120 AKTS (2 yıl)
Doktora Toplam——180-240 AKTS (3-4 yıl)

Kaynak: YÖK 2017 sayılı Yükseköğretim Kurulu Tebliği, Avrupa Komisyonu ECTS Kullanım Kılavuzu (2015).

Örnek Hesaplama: Lisans Düzeyi Mühendislik Dersi

Bir mühendislik dersinin haftalık 3 saat teorik + 2 saat uygulaması, dönem boyunca 2 ödevi (her biri 8 saat), 1 vizesi (10 saat hazırlık) ve 1 finali (20 saat hazırlık) var. Öğrenci haftada 3 saat bireysel çalışıyor. AKTS kredisi nedir?

Teorik Yük: 3 × 14 = 42 saat

Uygulama Yükü: 2 × 14 = 28 saat

Bireysel Çalışma: 3 × 14 = 42 saat

Ödev Yükü: 2 × 8 = 16 saat

Vize Yükü: 1 × 10 = 10 saat

Final Yükü: 20 saat

Toplam İş Yükü: 42 + 28 + 42 + 16 + 10 + 20 = 158 saat

AKTS Kredisi: 158 / 25 = 6,32 → 6,5 AKTS

Klasik Kredi ile AKTS Karşılaştırması

Klasik Kredi vs AKTS: Eski Türk sistemi olan "klasik kredi" sadece haftalık ders saatine bakar. Formül: Teorik Saat + (Uygulama Saat / 2). Örneğin 3T + 2U dersi klasik kredide 3 + 1 = 4 kredidir. AKTS'de aynı ders öğrencinin tüm iş yükünü hesaba katarak 6-7 AKTS olabilir. AKTS daha gerçekçi bir ölçektir çünkü dersin gerçek zorluk derecesini yansıtır.

AKTS'nin Avantajları

  • Uluslararası tanınırlık: Avrupa'nın 49 ülkesinde aynı sistem kullanıldığı için yurt dışı eğitim ve denklik kolaydır.
  • Erasmus uyumu: Erasmus programında alınan dersler AKTS üzerinden direkt aktarılır.
  • İş yükü temelli: Sadece sınıf saatlerini değil, ödev + sınav hazırlık + bireysel çalışmayı da kapsadığı için dersin gerçek zorluğunu yansıtır.
  • Mezuniyet planlaması: 4 yıllık lisans için 240 AKTS, dönem başına 30 AKTS hedefiyle mezuniyet süresi öngörülebilir.
  • Yatay/dikey geçiş: Üniversiteler arası geçişte ders denkliği AKTS üzerinden değerlendirilir.

Sık Yapılan Hatalar

Uyarı: Bir dönemde 30 AKTS'den fazla ders alarak (örneğin 40 AKTS) mezuniyeti hızlandırmak teorik olarak mümkün ama tehlikelidir; gerçek iş yükü kaldırılamaz boyuta ulaşabilir. Çoğu üniversite tek dönemde alınabilecek AKTS'yi 32-36 AKTS ile sınırlar. Mezuniyet planı yaparken her dönemin 30 AKTS'ye yakın olmasına özen gösterin.
  • "Klasik kredi" ile karıştırmak: Klasik kredi sadece ders saatine, AKTS ise toplam iş yüküne dayanır.
  • Sadece teorik saati hesaba katmak: Bireysel çalışma, ödev ve sınav yükleri de AKTS'yi büyütür.
  • Yarıyıl yükünü aşmak: 30 AKTS'nin üzerine çok çıkmak akademik başarıyı düşürür.
  • Erasmus öncesi planlamamak: Yurt dışında alacağınız dersler bölümünüzdeki derslerle eşleşmeli; AKTS sayısı uyumlu olmalı.

İlgili Araçlar

Eğitim hesaplama araçlarımız: GANO Hesaplama, Dönem Sonu Notu, Yüzlük-Dörtlük Çevirme, Devamsızlık Hakkı.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiyede YÖK 2017 tebliğine göre 1 AKTS = 25 saat öğrenci iş yüküdür. Avrupa Komisyonunun üst sınır tavsiyesi ise 1 AKTS = 30 saattir. Her üniversite kendi yönetmeliğinde 25-30 saat arasında bir değer belirleyebilir. Çoğu Türk üniversitesi 25 saat üzerinden hesaplama yapar.

Bologna standardına göre tam zamanlı bir öğrenci için bir yarıyıl 30 AKTSdir. Akademik yıl toplamı 60 AKTSdir. 4 yıllık lisans 240 AKTS, 2 yıllık önlisans 120 AKTS, yüksek lisans 120 AKTS, doktora 180-240 AKTS arasında olmalıdır. Mezuniyet için bu AKTS miktarlarının tamamlanması zorunludur.

Klasik kredi sadece haftalık ders saatlerine bakar (Teorik + Uygulama/2). AKTS ise bireysel çalışma, ödev, vize-final hazırlık dahil tüm iş yükünü hesaba katar. Aynı ders klasik kredide 3 olabilirken AKTSde 6 olabilir. AKTS uluslararası alanda standart ve daha gerçekçi bir ölçektir.

Erasmus, Mevlana veya bireysel olarak yurt dışında alınan dersler, üniversitenizin Erasmus/Uluslararası İlişkiler Ofisi tarafından bölüm dersleriyle eşleştirilir. AKTS karşılığı denk veya daha yüksekse direkt aktarılır. Düşükse ek ders alınması istenebilir. Tüm üniversiteler Bologna Süreci üyesi olduğundan transfer süreci standarttır.

Hayır. AKTS kredisi dersin kendisine bağlıdır, başarı durumunuza değil. Dersten kalmanız durumunda o dersin AKTSsi tamamlanmamış sayılır ve mezuniyet için ders tekrar alınır. Mezuniyet AKTS toplamına ulaşmak için tüm derslerden başarıyla geçmek gerekir.

Çoğu Türk üniversitesi tek dönemde alınabilecek üst sınırı 32-36 AKTS olarak belirlemiştir. GANOsu yüksek olan öğrencilere bu sınır 40-45 AKTSye çıkarılabilir. Üst sınır aşıldığında kayıt sistemi otomatik engeller. 30 AKTSye yakın çalışmak akademik başarı için ideal yüktür.