Çatı hesaplama aracımız ile binanızın taban alanı ve çatı eğim açısını girerek toplam çatı alanını, mahya ve saçak uzunluklarını otomatik olarak hesaplayabilirsiniz. Fire payı dahil edilerek gerçekçi malzeme miktarı ve tahmini maliyet bilgisi sunar.
Çatı Hesaplama
Bina ölçülerine göre çatı alanı ve malzeme ihtiyacını hesaplayın.
Hesaplama Sonucu
Çatı Hesaplama Nedir?
Çatı hesaplama, bir binanın taban ölçüleri ve çatı eğim açısı kullanılarak toplam çatı yüzey alanının, malzeme ihtiyacının ve tahmini maliyetin belirlenmesi işlemidir. Çatı alanı, taban alanından büyüktür çünkü eğim yüzeyi uzatır. Eğim açısı arttıkça çatı alanı da orantılı olarak büyür.
Doğru çatı hesaplaması, fazla malzeme satın alıp maliyet kaybetmenizi veya eksik malzemeyle inşaatın durmasını önler. Kiremit, shingle, çatı paneli ve izolasyon gibi tüm malzeme miktarları bu hesaplamaya dayanır.
Çatı Alanı Nasıl Hesaplanır?
Çatı alanı hesaplaması eğim açısının kosinüs değeri üzerinden yapılır:
Temel Formül
Bu formülde eğim açısı yatayla yapılan açıdır. Eğim arttıkça kosinüs değeri küçülür ve çatı alanı büyür.
Saçak Dahil Hesaplama
Çatı genellikle bina dış duvarlarından saçak olarak dışarı taşar. Saçak uzunluğu (genellikle 40-60 cm) hesaplamaya dahil edilmelidir:
Fire Payı
Çatı kaplama malzemeleri kesilir, kırılır ve bindirmeli döşenir. Bu nedenle hesaplanan alana %10-15 fire payı eklenmesi gerekir:
Çatı Eğim Açısı ve Dereceleri
Çatı eğimi, iklim koşullarına ve kullanılacak kaplama malzemesine göre belirlenir:
| Eğim Açısı | Eğim Yüzdesi | Kullanım Alanı |
|---|---|---|
| 5°–10° | %9–%18 | Düz çatı, membran/EPDM kaplama |
| 15°–25° | %27–%47 | Shingle, metal panel çatı |
| 25°–35° | %47–%70 | Kiremit çatı (en yaygın aralık) |
| 35°–45° | %70–%100 | Yoğun kar bölgeleri, çatı katı |
Eğim Açısına Göre Alan Çarpanları
| Eğim Açısı | Alan Çarpanı (1/cos) | 100 m² Taban İçin Çatı Alanı |
|---|---|---|
| 10° | 1,015 | 101,5 m² |
| 15° | 1,035 | 103,5 m² |
| 20° | 1,064 | 106,4 m² |
| 25° | 1,103 | 110,3 m² |
| 30° | 1,155 | 115,5 m² |
| 35° | 1,221 | 122,1 m² |
| 40° | 1,305 | 130,5 m² |
| 45° | 1,414 | 141,4 m² |
Örnek: Beşik Çatı Alan Hesaplama
Bina Uzunluğu: 12 m
Bina Genişliği: 10 m
Saçak Uzunluğu: 50 cm (her yönde)
Eğim Açısı: 30°
Genişletilmiş Taban Alanı: (12 + 1) × (10 + 1) = 13 × 11 = 143 m²
Çatı Alanı: 143 / cos(30°) = 143 / 0,866 = 165,13 m²
%10 Fire Dahil Malzeme Alanı: 165,13 × 1,10 = 181,64 m²
Kiremit İhtiyacı (10 adet/m²): 181,64 × 10 = ~1.817 adet
Çatı Tipleri
- Beşik çatı: İki eğimli yüzeyden oluşur. En basit ve yaygın tiptir. Hesaplaması en kolaydır.
- Kırma çatı (dört omuz): Dört eğimli yüzeyden oluşur. Her yönde saçak verir. Alan hesabı beşik çatıya göre biraz daha büyüktür.
- Mansard çatı: Alt kısım dik, üst kısım daha az eğimli iki bölümlü çatı. Çatı katı kullanımına uygundur.
- Tek eğimli (sundurma) çatı: Tek yöne eğimli. Küçük yapılar, garaj ve ek binalar için idealdir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Baca, havalandırık ve çatı penceresi: Bu açıklıklar çatı alanından çıkarılabilir ancak etraflarındaki kaplama detayları ek malzeme gerektirir. Bu nedenle genellikle brüt alan üzerinden hesaplama yapılır.
- Kırma çatılarda fire daha yüksektir: Üçgen alınlık ve köşe kesimleri nedeniyle fire payı %15'e çıkarılmalıdır.
- İzolasyon ayrı hesaplanır: Çatı altı ısı yalıtımı, çatı kaplama alanından bağımsız olarak hesaplanır. Genellikle çatı alanının %95-100'ü kadar izolasyon malzemesi gerekir.
- Mahya ve dereler: Beşik çatıda 1 mahya, kırma çatıda 4 omuz mahyası olur. Mahya uzunluğu ayrıca hesaplanmalı ve mahya kiremiti/kapama levhası temin edilmelidir.
- Yerel iklim koşulları: Rüzgâr, kar ve yağış yoğunluğu eğim açısı seçimini doğrudan etkiler.
Sıkça Sorulan Sorular
Çatı eğimli olduğu için yüzey alanı taban alanından büyüktür. Eğim açısı arttıkça bu fark da artar. Örneğin 30° eğimde çatı alanı taban alanının yaklaşık 1,15 katıdır.
Kiremit çatılarda minimum 22°-25° eğim önerilir. Türkiye genelinde en yaygın aralık 25°-35° arasıdır. Yoğun kar bölgelerinde 35° ve üzeri eğim tercih edilir.
Basit beşik çatılarda %10, kırma çatı ve karmaşık geometrilerde %15 fire payı eklenmesi gerekir. Bu oran kesim kaybı, kırılma ve bindirme payını kapsar.
Standart Marsilya tipi kiremitte metrekareye ortalama 10-12 adet gider. Oluklu kiremitte bu sayı 14-16'ya çıkabilir. Kiremit tipine göre üretici kataloğunu kontrol edin.
Konut yapılarında saçak genellikle 40-60 cm arasında yapılır. Saçak, duvarları yağmurdan korur ve güneş kontrolü sağlar. Yağışlı bölgelerde 60-80 cm önerilir.
Taban alanını (uzunluk × genişlik) saçak payıyla birlikte hesaplayın, ardından eğim açısının kosinüsüne bölün. Formül: Çatı Alanı = Genişletilmiş Taban Alanı / cos(eğim açısı).