4/b sigortalı (BAĞ-KUR) statüsündeki esnaf, serbest meslek erbabı, şirket ortakları, çiftçi ve isteğe bağlı sigortalıların 2026 yılı için aylık ve yıllık ödeyecekleri primi anında hesaplayın. Beyan ettiğiniz prime esas kazanç üzerinden malullük-yaşlılık-ölüm (%20) ve genel sağlık sigortası (%12,5) paylarını, düzenli ödeme yapanlara uygulanan 5 puanlık hazine katkısını dahil ederek net prim tutarını öğrenin.
BAĞ-KUR Prim Hesaplama
4/b sigortalısı esnaf, serbest meslek erbabı ve şirket ortaklarının aylık ve yıllık BAĞ-KUR primini, %5 hazine teşviki ile birlikte 2026 değerleriyle hesaplayın.
Hesaplama Sonucu
BAĞ-KUR (4/b) Sigortalılığı Nedir?
BAĞ-KUR; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında, bağımsız çalışanları (esnaf, serbest meslek erbabı, anonim şirket yönetim kurulu üyeleri, limited şirket ortakları, komandit şirketin komandite ortakları, kollektif şirket ortakları, donatma iştiraki ortakları, tarımsal faaliyette bulunanlar) güvence altına alan kanunun 4. maddesinin 1. fıkrası (b) bendi kapsamındaki sigortalılık türüdür. Türkiye'de 2024 sonu itibarıyla 2,7 milyonun üzerinde aktif 4/b sigortalı bulunmaktadır.
BAĞ-KUR primi her ay düzenli ödenmek zorundadır; aksi halde 5510 sayılı Kanun uyarınca gecikme zammı uygulanır, sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı askıya alınır ve emeklilik için gerekli prim gün sayısı eksik kalır.
2026 Prim Oranları ve Taban-Tavan Tutarları
| Sigortalı Türü | MYÖ Oranı | GSS Oranı | Toplam |
|---|---|---|---|
| Esnaf / Serbest Meslek / Şirket Ortağı (4/b) | %20 | %12,5 | %32,5 |
| Tarım Sigortalısı (4/b) | %20 | %12,5 | %32,5 |
| İsteğe Bağlı Sigortalı | %20 | %12 | %32 |
| Emekli (SGDP) Çalışan | %7,5 | %7,5 | %15 |
2026 yılı için belirlenen prime esas kazanç sınırları şunlardır:
- Aylık prime esas kazanç tabanı: 33.030,00 ₺ (brüt asgari ücret)
- Aylık prime esas kazanç tavanı: 297.270,00 ₺ (taban × 9)
Nasıl Hesaplanır?
Esnaf için (5 puan teşviksiz):
Aylık Prim = PEK × %32,5
Esnaf için (5 puan teşvikli):
Aylık Prim = PEK × %27,5
5 Puanlık Hazine Katkısı (Düzenli Ödeme Teşviki)
5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin (ı) bendi uyarınca, primlerini cari ay sonuna kadar düzenli olarak ödeyen 4/b sigortalılarına genel sağlık sigortası ve malullük-yaşlılık-ölüm sigortası primlerinden 5 puanlık hazine indirimi uygulanır. Bu indirimden yararlanmak için:
- Vergi borcu bulunmamalıdır.
- Önceki dönemlere ait SGK prim borcu olmamalıdır.
- Cari ayın primi vadesinde ödenmiş olmalıdır.
Teşvikten yararlanılması durumunda etkin prim oranı %32,5'ten %27,5'e düşer; bu yıllık binlerce liralık tasarruf sağlar.
Örnek Hesaplama
Sigortalı: Esnaf (4/b)
Beyan Edilen Aylık Prime Esas Kazanç: 50.000 ₺
Düzenli Ödeme Teşviki: Var
MYÖ Primi (%20): 50.000 × 0,20 = 10.000 ₺
GSS Primi (%12,5): 50.000 × 0,125 = 6.250 ₺
Brüt Toplam (%32,5): 16.250 ₺
5 Puan Hazine Katkısı (-%5): -2.500 ₺
AYLIK ÖDENECEK PRİM: 13.750 ₺
YILLIK TOPLAM: 165.000 ₺
Prime Esas Kazancınızı Nasıl Belirlemelisiniz?
4/b sigortalılığında prime esas kazancınızı taban (33.030 ₺) ile tavan (297.270 ₺) arasında istediğiniz tutarda beyan edebilirsiniz. Yüksek beyanın artıları ve eksileri:
- Emekli aylığınız daha yüksek olur (aylık bağlama oranı × yüksek matrah)
- Geçici iş göremezlik ödeneği daha yüksek hesaplanır
- Ölüm aylığı, malullük aylığı ve dul-yetim aylıkları artar
- Aylık nakit çıkışınız büyük artar (nakit akışı baskısı)
- Emekli olana kadar yıllarca yüksek prim ödemeye devam etmek gerekir
Borç Yapılandırması ve Geç Ödeme
BAĞ-KUR primlerinizi vadesinde ödeyemezseniz 6183 sayılı Kanun uyarınca aylık %2,42 gecikme zammı uygulanır (2026 yılı). Borçlar yıl sonunda geçen yılın ÜFE oranıyla yeniden değerlendirilir. SGK her 2-3 yılda bir yapılandırma kanunları çıkarmakta, bu kanunlar ile gecikme zamları silinerek 36-60 aya yayılan ödeme planları sunulmaktadır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Prim ödememe sağlığı kapatır: 60 günden fazla prim borcu olan 4/b sigortalısı genel sağlık sigortasından yararlanamaz; aile bireyleri de etkilenir.
- Şirket ortaklığı bildirilmediğinde: Limited/anonim şirket kuran kişi 15 gün içinde SGK'ya 4/b başlangıcını bildirmek zorundadır; aksi halde idari para cezası uygulanır.
- Aynı anda 4/a ve 4/b mümkün: Hem ücretli çalışıp hem şirket ortağı olanlar 2018'den bu yana her iki statüde de sigortalı olabilirler.
- Teşvik kaybedilir: Bir kez bile geç ödeme yapılırsa 5 puanlık hazine katkısı o ay için uygulanmaz.
- SGDP farkı: Emekli olduktan sonra 4/b kapsamında çalışmaya devam edenler %15 SGDP öder; bu kişilere ek aylık veya prim iadesi yapılmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
2026 yılı için minimum BAĞ-KUR primi (4/b esnaf): 33.030 × %32,5 = 10.734,75 ₺. Düzenli ödeme yapanlar için 5 puan indirimle 9.083,25 ₺ olarak ödenmektedir.
60 günden fazla prim borcu birikmesi halinde sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı askıya alınır. Borçlara aylık %2,42 gecikme zammı işler ve emeklilik için gereken prim gün sayısı eksik kalır. Borç yapılandırma kanunlarıyla zaman zaman af getirilse de düzenli ödeme her zaman en avantajlısıdır.
4/b sigortalıların primlerini ait olduğu ayın son günü mesai bitimine kadar ödemesi, ayrıca vergi ve önceki dönem SGK borcunun bulunmaması gerekir. Bu şartlar sağlandığında %5 indirim otomatik uygulanır, ek başvuru gerekmez.
Düşük beyan kısa vadede nakit akışını rahatlatır ancak emekli aylığını düşürür. Genel kural: emekliliğe 10 yıldan az süreniz varsa yüksek beyan, çok süreniz varsa orta seviye beyan avantajlıdır. Beyanı yıl içinde en fazla 4 kez değiştirebilirsiniz.
Hayır, 2018 yılı düzenlemesi sonrası 4/a kapsamında ücretli çalışan şirket ortakları 4/b'den muaf tutulmaktadır. Ancak bu durumun SGK'ya yazılı bildirilmesi gerekir; aksi halde her iki statüde tahakkuk yapılır.
İsteğe bağlı sigortalılıkta GSS oranı %12 (esnafta %12,5), 5 puan teşvik uygulanmaz, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası yoktur. İsteğe bağlı, çalışmayan ve ev hanımı, öğrenci gibi gelir getirici faaliyeti olmayanlar tarafından tercih edilir.