İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik (maluliyet) durumunda işçi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işverenden maddi tazminat talep edebilir. Tazminat tutarı; işçinin yaşı, cinsiyeti, aylık kazancı, maluliyet oranı, işverenin kusur oranı ve PMF-1931 yaşam tablosuna göre belirlenir. İş Kazası Tazminatı Hesaplama aracımız Yargıtay yerleşik içtihatlarına uygun olarak bu unsurları işleyerek tahmini maddi tazminat tutarını saniyeler içinde gösterir.
İş Kazası Tazminatı Hesaplama
6098 sayılı TBK ve 6331 sayılı İSG Kanunu kapsamında iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik halinde işverenden alınacak maddi tazminatı yaş, maluliyet ve kusur oranına göre hesaplayın.
Hesaplama Sonucu
İş Kazası Tazminatı Nedir?
İş kazası tazminatı, çalışırken kaza geçiren veya meslek hastalığına yakalanan işçinin uğradığı maddi zararın işverenden tazmin edilmesidir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işverene işyerinde gerekli güvenlik tedbirlerini alma yükümlülüğü yükler; bu yükümlülüğün ihlali halinde işveren tazminat sorumluluğu altına girer.
İş kazası tazminatı iki ana başlıkta incelenir: (1) Maddi tazminat — gelir kaybı, tedavi giderleri ve çalışma gücü kaybı karşılığı; (2) Manevi tazminat — kazanın yarattığı acı ve elem karşılığı. Bu araç sürekli iş göremezlik halinde talep edilen MADDİ tazminatı hesaplar. Manevi tazminat için ayrı Manevi Tazminat Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
İş kazası tazminatı davası, kazadan itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde işverene karşı iş mahkemesinde açılır. SGK'nın işçiye bağladığı sürekli iş göremezlik geliri (gelirin peşin değeri) işverenden tazminattan rücu edilerek düşülür.
Maddi Tazminat Nasıl Hesaplanır?
Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre iş kazası maddi tazminat hesabı şu yöntemle yapılır:
Adım adım hesaplama:
- Aktif dönem belirlenir: Kaza anındaki yaştan 60 yaşa kadar kalan yıl sayısı. Yargıtay yerleşik kabulü emeklilik yaşı 60'tır.
- Pasif dönem belirlenir: PMF-1931 tablosundaki bakiye ömürden aktif dönem çıkarılır. 60 yaş sonrasında kişi yine yaşamaya devam eder ancak aktif gelir elde edemez.
- Aktif dönem geliri: Aylık × 12 × aktif yıl.
- Pasif dönem geliri: Aktif gelirin %65'i kabul edilir (asgari ücret seviyesinde emeklilik geliri varsayımı).
- Maluliyet oranı uygulanır: SGK Sağlık Kurulu raporundaki yüzdeyle çarpılır.
- İşveren kusur oranı uygulanır: Bilirkişi raporundaki kusur yüzdesiyle çarpılır.
- SGK peşin değeri düşülür: SGK'nın bağladığı sürekli iş göremezlik gelirinin peşin değeri tazminattan indirilir.
PMF-1931 Yaşam Tablosu (2026 Uygulamada)
| Yaş | Erkek Bakiye Ömür | Kadın Bakiye Ömür |
|---|---|---|
| 20 | 50,49 yıl | 53,93 yıl |
| 25 | 46,30 yıl | 49,66 yıl |
| 30 | 42,07 yıl | 45,40 yıl |
| 35 | 37,81 yıl | 41,10 yıl |
| 40 | 33,51 yıl | 36,78 yıl |
| 45 | 29,13 yıl | 32,41 yıl |
| 50 | 24,69 yıl | 27,96 yıl |
| 55 | 20,34 yıl | 23,46 yıl |
| 60 | 16,20 yıl | 19,05 yıl |
| 65 | 12,49 yıl | 15,07 yıl |
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi yerleşik içtihadı gereği iş kazası ve destekten yoksun kalma tazminatı hesabında PMF-1931 (Population Mortality Function 1931) tablosu esas alınır. Daha güncel TRH-2010 tablosu da bazı mahkemelerce kullanılmaktadır.
Örnek Hesaplama
35 yaşında erkek bir işçi, fabrikada makine kazası sonucu sol elini kaybetti. Sağlık Kurulu raporu %30 maluliyet, bilirkişi raporu işverenin %70 kusurlu olduğunu belirledi. Aylık net kazancı 35.000 TL. SGK'dan aldığı sürekli iş göremezlik gelirinin peşin değeri 800.000 TL.
Yaş: 35 (Erkek) — Bakiye ömür: 37,81 yıl
Aylık Kazanç: 35.000 TL → Yıllık: 420.000 TL
Aktif Dönem (60 yaşa kadar): 25 yıl × 420.000 = 10.500.000 TL
Pasif Dönem (60-72,81 yaş): 12,81 yıl × 420.000 × 0,65 = 3.497.130 TL
Toplam Kazanç: 13.997.130 TL
Maluliyet (%30): 13.997.130 × 0,30 = 4.199.139 TL
İşveren Kusur (%70): 4.199.139 × 0,70 = 2.939.397 TL
SGK Peşin Değer (−): 800.000 TL
Tahmini Maddi Tazminat: 2.139.397 TL
Sık Yapılan Hatalar
- SGK'ya zorunlu bildirim: İş kazası 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilmek zorundadır.
- İşveren kusursuz değildir: Bazı durumlarda kusursuz sorumluluk söz konusudur.
- Asgari ücret altı kazanç: Asgari ücretin altında kazanç beyan edilmişse, hesapta asgari ücret esas alınır.
- SGK rücu hakkı: SGK'nın işverenden rücu hakkı vardır; mahkemede peşin değer düşülür.
- Maluliyet itirazı: Maluliyet oranına itiraz edilebilir, yeniden değerlendirme istenebilir.
- Faiz başlangıcı: Tazminat tutarına kaza tarihinden itibaren yasal faiz işler.
İlgili Araçlar
İş kazası ile birlikte kullanılan diğer hesaplama araçlarımız: Manevi Tazminat Hesaplama, Destekten Yoksun Kalma Tazminatı, Yasal Faiz Hesaplama, Kıdem Tazminatı Hesaplama.
Sıkça Sorulan Sorular
İş kazası tazminat davası kazadan itibaren 10 yıl içinde açılır (TBK m.146 zamanaşımı). Ancak SGK'ya bildirim 3 iş günü içinde yapılmalıdır. Bu sürelerin kaçırılması ciddi hak kayıplarına yol açar.
PMF-1931 (Population Mortality Function 1931), Yargıtay 21. Hukuk Dairesi yerleşik içtihadı gereği iş kazası ve destekten yoksun kalma tazminat hesabında bakiye ömür belirlemek için kullanılan yaşam tablosudur. Yaş ve cinsiyete göre kişinin ortalama yaşam süresini gösterir.
Bazı iş kazalarında kusursuz sorumluluk söz konusudur (özellikle tehlikeli işkollarında). Bu durumda işveren kusur oranı düşük olsa bile tazminat sorumluluğu doğar. İSG mevzuatına uyulmamışsa kusursuz sorumluluk gündeme gelir.
Evet. SGK'nın işçiye bağladığı sürekli iş göremezlik gelirinin Peşin Sermaye Değeri (PSD), işverenden alınacak maddi tazminattan rücu edilir. Bu, çift tazminatı önlemek içindir. SGK ayrıca işverenden bu tutarı rücu davasıyla geri talep edebilir.
Aktif dönem: işçinin emeklilik yaşına (60) kadar olan çalışma dönemi. Pasif dönem: 60 yaş sonrasında ortalama yaşam süresine kadar olan dönem. Aktif dönemde işçinin tüm geliri esas alınır, pasif dönemde gelirin %65'i kabul edilir.
Maluliyet oranı SGK Sağlık Kurulu veya Adli Tıp tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporuyla belirlenir. Çalışma gücü kaybı yüzdesi olarak verilir. Rapora itiraz edilebilir, yeniden muayene istenebilir veya Adli Tıp Kurumu hakem raporu alınabilir.