Bir borç vadesinde ödenmediğinde alacaklı, borçlunun temerrüde düşmesi nedeniyle yasal faiz talep edebilir. 3095 sayılı "Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun" Türkiye'de uygulanan üç tür yasal faizi düzenler: kanuni faiz (yıllık %9), ticari temerrüt faizi (2026 itibariyle yıllık %48 — TCMB avans oranı) ve sözleşmesel temerrüt faizi (taraflarca belirlenen oran). Yasal Faiz Hesaplama aracımız anapara, başlangıç ve bitiş tarihi bilgilerinizi girdiğinizde 3095 sayılı Kanun gereği gün bazlı faiz tutarınızı saniyeler içinde gösterir.
Yasal Faiz Hesaplama
3095 sayılı Kanun gereği kanuni faiz (yıllık %9), ticari temerrüt faizi (yıllık %48) veya sözleşmesel faizi anapara, başlangıç-bitiş tarihi üzerinden gün bazlı hesaplayın.
Hesaplama Sonucu
Yasal Faiz Nedir?
Yasal faiz, alacağın vadesinde ödenmemesi halinde alacaklının borçludan talep edebileceği, kanunla belirlenmiş orana göre hesaplanan faizdir. 3095 sayılı Kanun (R.G. 19.12.1984/18610) Türkiye'deki yasal faiz uygulamasını düzenler. Türk borç hukukunda üç temel yasal faiz türü vardır:
1) Kanuni (Mali) Faiz — 3095 Sayılı Kanun Md. 1: Borç sözleşmesinde özel bir faiz oranı belirlenmemişse veya borç adi bir borç ise uygulanır. 2026 itibariyle yıllık %9 oranındadır. Bu oran her yıl Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir; 2024-2026 döneminde %9 olarak korunmaktadır.
2) Ticari Temerrüt Faizi — 3095 Sayılı Kanun Md. 2: İki tarafı da tacir olan ticari işlerde uygulanan yüksek orandır. TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası) tarafından kısa vadeli avanslar için belirlenen reeskont faiz oranı esas alınır. 2026 itibariyle yaklaşık yıllık %48 düzeyindedir; her dönem yeniden değerlendirilir.
3) Sözleşmesel Temerrüt Faizi: Taraflar, borç sözleşmesinde temerrüt halinde uygulanacak faiz oranını serbestçe belirleyebilir. Sözleşmedeki bu oran kanuni orandan daha yüksek olabilir; ancak hukukta makul olmalıdır (TBK m.88: "fahiş" oran indirilebilir).
2026 Yasal Faiz Oranları
| Faiz Türü | 2026 Yıllık Oran | Hangi Durumda |
|---|---|---|
| Kanuni Faiz (Md.1) | %9 | Adi borçlar, sözleşmesi olmayan ödeme yükümlülükleri |
| Ticari Temerrüt Faizi (Md.2) | %48 | Tacir-tacir arası ticari işlerde temerrüt halinde |
| Sözleşmesel Temerrüt | Sözleşmede belirtilen | Sözleşmede özel oran kararlaştırılmışsa |
| Banka Kredisi Temerrüt | Sözleşmede belirtilen + KKDF/BSMV | Banka kredisi geç ödemelerinde (bu araç kapsamı dışında) |
Önemli not: Banka kredilerinde uygulanan temerrüt faizi farklıdır; bu araç adli/icra takibi ve özel hukuk borçları için kullanılır.
Yasal Faiz Nasıl Hesaplanır?
3095 sayılı Kanun gereği yasal faiz BASİT FAİZ formülüyle ve GÜN BAZINDA hesaplanır:
Adım adım yöntem:
- Anaparayı belirleyin: Faiz işletilecek asıl borç miktarı.
- Faiz türünü seçin: Kanuni mi, ticari mi, sözleşmesel mi?
- Faiz başlangıç tarihini belirleyin: Vade tarihi, ihtarname tebliği veya icra takibi başlangıç tarihi.
- Bitiş tarihini belirleyin: Ödeme tarihi veya bugün.
- Süreyi gün cinsinden bulun: Bitiş − Başlangıç = X gün.
- Formülü uygulayın: Anapara × Oran × (X / 365) = Faiz tutarı.
Örnek Hesaplama 1: Kanuni Faiz
Mehmet Bey, kardeşine 100.000 TL borç vermiş; senet 1 Ocak 2025 vadesinde ödenmemiş. Sözleşmede özel faiz belirtilmediği için kanuni faiz (%9) uygulanır. Bugün 1 Ocak 2026 — tam 1 yıl geçmiş.
Anapara: 100.000 TL
Faiz Türü: Kanuni Faiz (%9)
Süre: 365 gün (1 yıl)
Faiz: 100.000 × 0,09 × (365/365) = 9.000 TL
Toplam Borç: 100.000 + 9.000 = 109.000 TL
Örnek Hesaplama 2: Ticari Temerrüt Faizi
A Ltd. Şti., B A.Ş.'ye 200.000 TL'lik mal satmış; fatura 15 Mart 2025 vadesinde ödenmemiş. İki taraf da tacir olduğu için ticari temerrüt faizi (%48) işler. Bugün 15 Eylül 2025 — 184 gün geçmiş.
Anapara: 200.000 TL
Faiz Türü: Ticari Temerrüt (%48)
Süre: 184 gün
Faiz: 200.000 × 0,48 × (184/365) = 48.394 TL
Toplam Borç: 200.000 + 48.394 = 248.394 TL
Görüldüğü gibi ticari temerrüt faizi 6 ayda bile %24 oranında bir artış yaratabilir. Bu yüzden ticari alacaklarda hızlı icra takibi önemlidir.
Faiz Başlangıç Tarihinin Belirlenmesi
Yasal faiz hesabında en kritik konu faizin BAŞLANGIÇ tarihidir. TBK m.117 gereği temerrüt için kural olarak ihtarname şarttır. Ancak bazı hallerde ihtarname olmadan da temerrüt oluşur:
- Vadesi belirli borçlarda: Vade gününün dolmasıyla otomatik temerrüt (TBK m.117/2/b).
- Haksız fiilde: Olay tarihinden itibaren faiz işler.
- Sebepsiz zenginleşmede: Mal/para alındığı tarihten itibaren.
- İcra takibinde: Takip talebinin verildiği tarihten itibaren faiz hesaplanır.
- Adli süreçte: Genellikle dava tarihinden itibaren.
Adli Faiz vs Banka Faizi Farkı
Yasal faiz (adli faiz) ile banka faizi karıştırılmamalıdır:
| Özellik | Yasal Faiz | Banka Kredisi Temerrüt Faizi |
|---|---|---|
| Düzenleyen Kanun | 3095 SK | Bankacılık Kanunu, KKDF, BSMV |
| 2026 Oran | %9 (kanuni) veya %48 (ticari) | %65-90 (banka tarifesi) |
| Ek Yükümlülük | Sadece faiz | + KKDF (%15) + BSMV (%5) |
| Hesap Yöntemi | Basit faiz, gün bazlı | Bileşik faiz, ay bazlı |
Sık Yapılan Hatalar
- Yıl bazında değil, gün bazında hesaplamak: 6 ay = 184 gün, 9 ay = 274 gün gibi gün bazlı kesinlik gereklidir.
- Ticari faizi yanlışlıkla kanuni faiz yerine kullanmak: İki taraf da tacir değilse %48 oran uygulanmaz.
- Bileşik faiz hesabı yapmak: Yasal faiz BASİT faizdir; her yıl ayrı ayrı kapitalize edilmez.
- Faiz başlangıcını yanlış belirlemek: Vade tarihi ile ihtarname tebliği farklı tarihlerse hangisinin esas alınacağı önemlidir.
İlgili hesaplamalar için İcra Masrafı Hesaplama, Gecikme Faizi Hesaplama ve Bileşik Faiz Hesaplama araçlarımızı kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
3095 sayılı Kanun Md.1 uyarınca 2026 yılı kanuni faiz oranı yıllık %9'dur. Bu oran sözleşmesi olmayan adi borçlarda, mahkeme tarafından hükmedilen tazminatlarda ve genel hukuki ilişkilerde uygulanır. Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir.
3095 sayılı Kanun Md.2 gereği ticari temerrüt faizi TCMB kısa vadeli avans faiz oranı esas alınır. 2026 itibariyle yıllık %48 düzeyindedir. Sadece iki tarafı da tacir olan işlerde uygulanır.
3095 sayılı Kanun gereği yasal faiz BASİT FAİZ olarak hesaplanır. Yıl içinde tahakkuk eden faiz anaparaya eklenmez (kapitalize edilmez). Hesap formülü: Anapara × Oran × (Gün / 365).
TBK m.117 gereği genellikle ihtarname tebliği ile temerrüt başlar. Ancak vadesi belirli borçlarda vade dolması, haksız fiilde olay tarihi, icra takibinde takip talebi tarihi otomatik faiz başlangıcıdır.
Hayır. 3095 sayılı Kanun Md.1'e göre sözleşmede belirlenen faiz oranı kanuni orandan az olamaz. Daha düşük belirlenmişse mahkeme kanuni oranı (yıllık %9) uygular.
Hayır, farklıdır. Banka kredisi temerrüt faizi banka tarifesine göre değişir (genelde %65-90), KKDF (%15) ve BSMV (%5) ek olarak eklenir, bileşik faiz uygulanır. Yasal faiz ise sabit oranlıdır, ek vergi yoktur, basit faiz olarak hesaplanır.