Zamanaşımı, bir hakkın belirli süre içinde kullanılmaması halinde dava yoluyla talep edilemez hale gelmesidir. Türk hukukunda her alacak ve dava türü için ayrı zamanaşımı süresi vardır: genel alacak 10 yıl, kira ve faiz 5 yıl, bono 3 yıl, çek 5 yıl, trafik kazası 2 yıl, işçi alacakları 5 yıl. Zamanaşımı Süresi Hesaplama aracımız 19 farklı tür ve yasal dayanakla başlangıç tarihinizi girdiğinizde zamanaşımı bitiş tarihini ve kalan süreyi anında gösterir.
Zamanaşımı Süresi Hesaplama
Genel alacak, kira, faiz, ücret, bono, çek, trafik kazası, vergi, SGK ve tüketici davaları için zamanaşımı sürelerini başlangıç tarihine göre hesaplayın. 19 farklı tür ve yasal dayanak desteklenir.
Hesaplama Sonucu
Zamanaşımı Nedir?
Zamanaşımı, bir hakkın belirli bir süre içinde kullanılmaması durumunda artık dava yoluyla talep edilememesini ifade eder. Türk Borçlar Kanunu (TBK) 146-161 maddelerinde düzenlenmiştir. Zamanaşımı hakkın kendisini ortadan kaldırmaz; sadece dava açma hakkını sona erdirir. Bu nedenle borçlu zamanaşımı definde bulunmazsa, mahkeme zamanaşımını re'sen dikkate almaz (TBK 161).
Zamanaşımı süreleri alacak veya dava türüne göre 6 ay ile 10 yıl arasında değişir. Genel kural olarak TBK 146: "Aksine bir hüküm yoksa her alacak 10 yılda zamanaşımına uğrar." Ancak TBK 147 ile bazı alacaklar için 5 yıllık özel süre belirlenmiştir: kira alacağı, faiz alacağı, periyodik edimler, ücret ve emekli aylıkları, ticari satım/yapım alacakları bu kapsamdadır.
Zamanaşımı süresi, alacağın muaccel olduğu (istenebilir hale geldiği) tarihten başlar (TBK 149). Örneğin Mart 2024'te muaccel olan bir kira alacağı için zamanaşımı süresi Mart 2024'ten başlar ve 5 yıl sonra (Mart 2029'da) sona erer. Süre bu tarihte sona ermeden alacaklının dava açması veya icra takibi başlatması gerekir.
Zamanaşımı Süreleri Tablosu (2026)
| Alacak / Olay Türü | Süre | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| Genel alacak / sözleşmeden doğan | 10 yıl | TBK 146 |
| Kira / aidat alacağı | 5 yıl | TBK 147/3 |
| Faiz alacağı | 5 yıl | TBK 147/1 |
| Ücret / maaş alacağı | 5 yıl | TBK 147/2 |
| İşçi alacakları (kıdem, ihbar, fazla mesai) | 5 yıl | İK 32 |
| Ticari fatura / cari hesap | 5 yıl | TBK 147, TTK 23 |
| Bono / poliçe asıl borçluya | 3 yıl | TTK 778/1 |
| Bono / poliçe cirantalara | 1 yıl | TTK 778/2 |
| Çek (asıl borçluya) | 5 yıl | TTK 814 (6273 SK) |
| Trafik kazası — maddi | 2 yıl | KTK 109 |
| Trafik kazası — ölümlü | 8 yıl | KTK 109, TCK 66 |
| Haksız fiil tazminatı | 2 yıl (10 yıl mutlak) | TBK 72 |
| Vergi alacağı | 5 yıl | VUK 113-114 |
| SGK prim alacağı | 10 yıl | 5510 SK 93 |
| Tüketici davası | 2 yıl | TKHK 73 |
| Ayıplı mal (gizli ayıp) | 2 yıl (5 yıl gizli) | TKHK 12 |
| Tapu iptal ve tescil | 10 yıl | TMK 1023 |
| Miras reddi | 3 ay (hak düşümü) | TMK 606 |
Veri kaynağı: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun.
Örnek Hesaplama
15 Ocak 2024'te kiracınız Ocak ayı kirasını ödememiş. Ocak 2026'da bu kirayı dava ile talep etmek istediğinizde zamanaşımı kaç yıl sonra biter?
Alacak Türü: Kira Alacağı (TBK 147/3)
Zamanaşımı Süresi: 5 yıl
Başlangıç Tarihi: 15.01.2024
Zamanaşımı Bitiş Tarihi: 15.01.2029
Bugün (19.05.2026) İtibariyle Geçen Süre: 2 yıl 4 ay 4 gün
Kalan Süre: 2 yıl 7 ay 27 gün (~970 gün)
Durum: Süre içinde — dava açma hakkı var
Bu örnekte kiracı için kalan süre içinde icra takibi başlatmanız mümkündür. Süre dolmadan icra takibi açılırsa zamanaşımı kesilir ve yeniden başlar. Borçlu zamanaşımı definde bulunmazsa mahkeme süreyi dikkate almaz.
Zamanaşımı Kesilmesi ve Durması
- Kesilme (TBK 154): Borçlunun borç ikrarı, alacaklının dava açması, icra takibi, ihtarname, tahkim talebi gibi durumlar zamanaşımını keser. Kesilen süre yeniden işlemeye başlar.
- Durması (TBK 153): Velayet altındaki çocuğun ana-babasına karşı, evlilik süresince eşler arasında, savaş hali, vesayet altında olma gibi durumlar zamanaşımını durdurur. Durma sebebi ortadan kalktıktan sonra süre kaldığı yerden devam eder.
- Yeniden başlangıç: Kesilme halinde süre 0'dan, durma halinde kaldığı yerden devam eder.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Dikkat edilmesi gereken diğer noktalar: (1) Hak düşümü süresi farklıdır: Zamanaşımı kesilebilir/durabilir, ama hak düşümü süreleri (örn. miras reddi 3 ay) kesilmez/durmaz. (2) Mutlak süreler: Bazı tazminatlarda mutlak süre vardır (haksız fiilde 10 yıl, TBK 72), bu süre kişi olayı öğrenmese bile başlar. (3) Yargılama süresine bakmayın: Davanın 5 yıl sürmesi zamanaşımını işletmez; dava açma tarihi yeterlidir. (4) Yazılı delil saklayın: Borç ikrarı, ödeme planı, e-posta gibi belgeler zamanaşımı kesilmesinde kullanılabilir.
İlgili Araçlar
Hukuk ve dava süreleri için diğer araçlarımız: Hukuki Süre Hesaplama, E-Tebligat Tebliğ Tarihi, Yasal Faiz Hesaplama, Gecikme Faizi Hesaplama, İcra Masrafı Hesaplama.
Sıkça Sorulan Sorular
Zamanaşımı, bir hakkın belirli süre içinde kullanılmaması halinde dava yoluyla talep edilemez hale gelmesidir. Borçluya hukuki güvenlik sağlar; uzun yıllar sonra ortaya çıkan eski borçlardan korunma imkanı verir. Türk Borçlar Kanunu 146-161 maddelerinde düzenlenmiştir. Borçlu zamanaşımı definde bulunmazsa mahkeme süreyi dikkate almaz.
TBK 146'ya göre aksine bir hüküm yoksa her alacak 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu kira, faiz, ücret gibi özel sürelerle düzenlenmemiş tüm sözleşmesel alacakları kapsar. Örneğin bir borç senedi, sözleşme kaynaklı tazminat veya alım-satım bedeli 10 yıllık zamanaşımına tabidir.
İş Kanunu 32. maddeye göre kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti gibi tüm işçi alacakları 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre alacağın muaccel olduğu (iş sözleşmesinin sona erdiği) tarihten başlar. İşten ayrıldıktan 5 yıl sonra dava açma hakkı düşer.
KTK 109'a göre trafik kazası maddi tazminat zamanaşımı 2 yıldır. Olayın öğrenildiği tarihten itibaren başlar (mutlak süre 10 yıl). Eğer kazada ceza kovuşturması varsa ceza zamanaşımı süresi (TCK 66 — 8 yıl ölümde) uygulanır. Manevi tazminat için de 2 yıldır.
Evet, farklıdır. Bono/poliçe asıl borçluya karşı 3 yıl (TTK 778/1), cirantalara karşı 1 yıl (TTK 778/2). Çek için 6273 sayılı kanun ile asıl borçluya zamanaşımı 6 aydan 5 yıla çıkarılmıştır (TTK 814). Cirantalara karşı çekte 3 yıl uygulanır. Çek ibraz süreleri ayrıca vardır (10 gün-3 ay).
Evet. TBK 154'e göre alacaklının dava açması, icra takibi başlatması, ihtarname göndermesi, tahkim talebi yapması zamanaşımını keser. Borçlunun borcu ikrar etmesi (yazılı veya sözlü kabul, kısmi ödeme) de keser. Kesilme halinde süre 0'dan yeniden başlar. Vesayet, askerlik vb. durumlar ise zamanaşımını durdurur.