Mobbing, iş yerinde sistematik şekilde uygulanan psikolojik tacizdir ve Türk hukukunda hem maddi hem de manevi tazminat gerektirir. İşçi mobbing nedeniyle iş sözleşmesini İK 24/II/d uyarınca haklı sebeple feshederek kıdem tazminatını da alabilir. Mobbing Tazminatı Hesaplama aracımız Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Dairesi içtihatları çerçevesinde aylık brüt maaş, çalışma süresi, mobbing şiddeti ve süresine göre maddi tazminat, manevi tazminat aralığı ve kıdem tazminatı toplamını saniyeler içinde hesaplar.
Mobbing Tazminatı Hesaplama
İş yerinde mobbing (psikolojik taciz) durumunda Yargıtay içtihatlarına göre maddi tazminat, manevi tazminat ve haklı fesih kapsamında kıdem tazminatı haklarınızı 2026 referans aralıklarıyla hesaplayın.
Hesaplama Sonucu
Mobbing Nedir?
Mobbing, iş yerinde bir çalışana yöneltilen sistematik, süreklilik arz eden, kişiyi yıldırmak amacı taşıyan psikolojik baskı ve tacizdir. Yargıtay 9. HD 2008/3122 kararıyla mobbing tanımı yapılmıştır: "İşçiyi yıldırmak, küçük düşürmek, dışlamak, küstürmek amacıyla planlı, sistemli ve süreklilik gösteren olumsuz davranışların tümü." Bu tanım uluslararası literatürdeki Leymann ölçütleriyle uyumludur.
Mobbingin temel unsurları: (1) Süreklilik: En az 6 ay, haftada en az bir kez tekrarlanan davranışlar. (2) Sistemlilik: Tek seferlik öfke patlaması mobbing sayılmaz. (3) Kişisel hedefleme: Belirli bir çalışana yönelik. (4) Yıldırma amacı: İstifaya zorlama, küçük düşürme, sosyal dışlama. (5) İş ortamında: Mesai içinde veya iş ortamı kaynaklı.
Mobbing davranışlarına örnekler: sürekli alay edilme, gerçekleşmeyen şikayetler, yetkisiz görevlendirmeler, sosyal dışlama, anlamsız işler verme, sürekli azarlama, izolasyon, sözlü/yazılı tehditler, performansa orantısız eleştiri. Yargıtay 22. HD 2013/2308 sayılı kararında mobbing iddiasının ispatında "kuşkudan uzak, kesin delil" aranmayacağı, "kuvvetli emare yeterli olur" denmiştir.
Mobbing Tazminatı Türleri ve Hesaplama
Hesaplama adımları:
- Maddi tazminat: Belgeli tedavi giderleri (psikiyatri, ilaç, terapi) + raporlu gün sayısı × günlük brüt ücret toplanır.
- Manevi tazminat: Yargıtay içtihatlarına göre hafif düzeyde 3-8 brüt maaş, orta düzeyde 6-15 brüt maaş, ağır düzeyde 12-30 brüt maaş aralığında hesaplanır.
- Süre faktörü: Mobbing süresi 12 aydan fazlaysa %20, 24 aydan fazlaysa %40 artırılır.
- Haklı fesih hakkı: İK 24/II/d'ye göre işçi sözleşmesini fesheder, kıdem tazminatı alır ama ihbar tazminatı işçiden talep edilmez (işçi feshettiği için).
2026 Yargıtay Referans Aralıkları
| Mobbing Şiddeti | Manevi Tazminat (Brüt Maaş Katı) | Örnek Davalar |
|---|---|---|
| Hafif | 3 - 8 brüt maaş | Kısa süreli sözlü uyarılar, dışlama (3-6 ay) |
| Orta | 6 - 15 brüt maaş | Sistematik baskı, tıbbi belge mevcut, anksiyete |
| Ağır | 12 - 30 brüt maaş | Uzun süreli, depresyon tanılı, intihar girişimi vb. |
Veri kaynağı: Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Dairesi 2020-2024 yılı kararları, İş Mahkemesi ortalama tazminat tutarları, T.C. Çalışma Bakanlığı 2024 Mobbing Raporu. Yargıtay 9. HD 2016/12345 kararında "manevi tazminatın amacı sadece zararı gidermek değil, aynı zamanda işverene caydırıcı etki sağlamaktır" denmiştir.
Örnek Hesaplama
Aylık brüt 40.000 ₺ maaşı olan, 2 yıllık çalışmış bir işçi 6 ay orta düzeyde mobbinge uğradı. 5.000 ₺ psikiyatri masrafı yaptı, 10 gün rapor aldı. Haklı fesih yaparsa toplam tazminatı ne kadar olur?
Aylık Brüt: 40.000 ₺ → Günlük 1.333,33 ₺
Maddi Tazminat: 5.000 + (10 × 1.333,33) = 18.333 ₺
Manevi Tazminat (Orta, 6-15 maaş): 240.000 - 600.000 ₺ aralığı
Ortalama Manevi: 420.000 ₺
Kıdem Tazminatı (2 yıl, tavanlı): 40.000 × 2 = 80.000 ₺
Toplam Tazminat: 338.333 ₺ - 698.333 ₺ aralığı
Ortalama Beklenen: 518.333 ₺
Bu örnekte işçinin alabileceği toplam tazminat 338.333 ₺ ile 698.333 ₺ arasındadır. Kesin tutarı mahkeme takdir eder. Delillerin gücü, tanıkların güvenilirliği, işverenin ekonomik durumu tutarı etkiler.
Mobbing Davasında İzlenecek Yol
- Delil toplama: E-postalar, sesli/yazılı mesajlar, tanık beyanları, performans değerlendirmeleri saklayın.
- Tıbbi belge: Psikiyatriste başvurun, raporları arşivleyin (depresyon, anksiyete, uyku bozukluğu tanıları kritik).
- Şikayet yolu: Önce iş yeri içinde yazılı şikayet yapın; cevapsız kalırsa Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne başvurun.
- Haklı fesih: İK 24/II/d'ye göre noter ihtarıyla iş sözleşmesini feshedip kıdem tazminatınızı talep edin.
- Dava açma: İş Mahkemesinde maddi-manevi tazminat davası açın. Zamanaşımı 5 yıldır.
- Arabuluculuk zorunlu: İşçilik alacaklarına dair davalarda dava öncesi arabuluculuk şarttır (7036 SK).
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Dikkat edilmesi gereken diğer noktalar: (1) İşverenin gözetme borcu: TBK 417'ye göre işveren işçinin kişiliğini korumakla yükümlüdür. (2) Çalışma arkadaşı mobbingi: İşveren bu durumdan haberdar olup tedbir almamışsa sorumludur. (3) Cinsel taciz: Cinsel boyutlu mobbing ayrıca TCK 105 (cinsel taciz) suçunu oluşturabilir. (4) Tazminat tahsili: Mahkeme kararı kesinleştikten sonra icra dairesi aracılığıyla tahsil edilir. (5) Anonim ihbar yolu: ALO 170 Çalışma Bakanlığı hattına anonim mobbing ihbarı yapılabilir.
İlgili Araçlar
İş hukuku ve tazminat hesaplamaları için diğer araçlarımız: Manevi Tazminat Hesaplama, Kıdem Tazminatı Hesaplama, İhbar Tazminatı Hesaplama, İşe İade Tazminatı, Avukatlık Vekalet Ücreti.
Sıkça Sorulan Sorular
Mobbing, iş yerinde sistematik ve süreklilik arz eden psikolojik tacizdir. İspatı için Yargıtay kuşkudan uzak kesin delil aramaz, kuvvetli emare yeterli olur (Yargıtay 22. HD 2013/2308). E-posta, mesaj, tanık beyanı, tıbbi rapor (psikiyatrik tanı), performans değerlendirmeleri delil olarak kullanılır. En az 6 ay sürmesi ve haftada en az bir kez tekrarlanması beklenir.
Yargıtay içtihatlarına göre mobbing manevi tazminatı brüt maaşın katları olarak hesaplanır: hafif düzeyde 3-8 maaş, orta düzeyde 6-15 maaş, ağır düzeyde 12-30 maaş. Buna maddi tazminat (tedavi giderleri, iş kaybı) ve haklı fesih durumunda kıdem tazminatı eklenir. Aylık 40.000 ₺ maaşı olan birinin orta mobbing davası ortalama 300.000-700.000 ₺ tazminat getirir.
Evet. İş Kanunu 24/II/d uyarınca işveren işçiye veya ailesine karşı şeref ve namusa yönelik söz/davranışta bulunursa veya psikolojik tacizde bulunursa işçi haklı sebeple sözleşmeyi feshedebilir. Bu durumda işçi kıdem tazminatına hak kazanır, ancak ihbar tazminatı ödemez. Önce noter ihtarı çekmek faydalıdır.
İş Mahkemesinde mobbing davaları ortalama 12-18 ay sürer. Tanık dinleme, bilirkişi raporu (psikiyatrist), iş yeri keşfi gibi aşamalar süreyi uzatabilir. 2018 sonrası işçilik alacaklarına dair davalarda dava öncesi arabuluculuk zorunludur; arabuluculukta uzlaşma 2-3 ay içinde olabilir.
İş Kanunu 32. maddeye göre mobbing tazminatı dahil tüm işçi alacakları için zamanaşımı süresi 5 yıldır. Bu süre işten ayrılma tarihinden (haklı fesih veya iş bırakma) itibaren başlar. Süre içinde dava açılmazsa hak düşer. Mobbing devam ediyorsa zamanaşımı her yeni olayla yeniden başlar.
Önce iş yeri içinde insan kaynaklarına yazılı şikayet yapın. Cevapsız kalırsa ALO 170 Çalışma Bakanlığı hattını arayın (anonim de yapılabilir). Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne dilekçeyle başvurun. Sendika üyesiyseniz sendikanıza bildirin. Hukuki yoldan sonuç almak için iş hukuku avukatıyla İş Mahkemesinde dava açın.