Bileşik faiz hesaplama aracımız ile anaparanızı, faiz oranını, vade süresini ve bileşik periyodunu girerek yatırımınızın dönem sonundaki toplam değerini ve kazancınızı kolayca hesaplayabilirsiniz. Basit faiz ile bileşik faiz arasındaki farkı somut rakamlarla görün.
Bileşik Faiz Hesaplama
Bileşik faiz ile yatırımınızın gelecekteki değerini hesaplayın.
Hesaplama Sonucu
Bileşik Faiz Nedir?
Bileşik faiz, hem anaparaya hem de daha önce kazanılmış faiz tutarlarına faiz uygulanması ilkesine dayanan hesaplama yöntemidir. "Faiz üstüne faiz" olarak da bilinen bu sistem, paranızın zamanla üstel (katlanarak) büyümesini sağlar.
Basit faizde yalnızca anaparaya faiz uygulanırken, bileşik faizde her dönem sonunda kazanılan faiz anaparaya eklenir ve sonraki dönemde daha büyük bir tutar üzerinden faiz hesaplanır. Bu fark uzun vadede çok belirgin hale gelir ve yatırımcılar için büyük önem taşır.
Bileşik Faiz Formülü
Formüldeki değişkenler:
| Değişken | Açıklama |
|---|---|
| A | Vade sonundaki toplam tutar (anapara + faiz) |
| P | Anapara (başlangıç tutarı) |
| r | Yıllık faiz oranı (ondalık, ör: %30 → 0,30) |
| n | Yılda kaç kez bileşik yapıldığı (periyot sayısı) |
| t | Yıl cinsinden süre |
Kazanılan Faiz
Bileşik Periyotları
Faizin yıl içinde kaç kez anaparaya ekleneceği, toplam getiri üzerinde doğrudan etkilidir. Periyot sıklaştıkça getiri artar:
| Bileşik Periyodu | n (Yıllık) | Açıklama |
|---|---|---|
| Yıllık | 1 | Faiz yılda bir kez anaparaya eklenir |
| Altı aylık (Yarıyıl) | 2 | Yılda iki kez eklenir |
| Üç aylık (Çeyrek) | 4 | Yılda dört kez eklenir |
| Aylık | 12 | Her ay eklenir |
| Günlük | 365 | Her gün eklenir |
| Sürekli | ∞ | A = P × er×t formülüyle hesaplanır |
Örnek: 100.000 TL ile 3 Yıllık Bileşik Faiz
Anapara (P): 100.000 TL
Yıllık Faiz Oranı (r): %30
Süre (t): 3 yıl
Bileşik Periyodu: Aylık (n=12)
Hesaplama: A = 100.000 × (1 + 0,30/12)12×3
A = 100.000 × (1,025)36
A = 100.000 × 2,4325 = 243.254 TL
Faiz Kazancı: 243.254 − 100.000 = 143.254 TL
Basit Faiz ile Bileşik Faiz Karşılaştırması
Aynı koşullarda basit ve bileşik faiz arasındaki farkı görmek için 100.000 TL'yi %30 yıllık faiz ile 3 yıl boyunca değerlendirelim:
| Yöntem | 1. Yıl Sonu | 2. Yıl Sonu | 3. Yıl Sonu | Toplam Faiz |
|---|---|---|---|---|
| Basit Faiz (yıllık) | 130.000 | 160.000 | 190.000 | 90.000 TL |
| Bileşik Faiz (yıllık, n=1) | 130.000 | 169.000 | 219.700 | 119.700 TL |
| Bileşik Faiz (aylık, n=12) | 134.489 | 180.873 | 243.254 | 143.254 TL |
3 yıl sonunda basit faiz ile aylık bileşik faiz arasındaki fark 53.254 TL gibi ciddi bir tutara ulaşır. Süre uzadıkça bu fark katlanarak büyür.
72 Kuralı: Paranız Ne Zaman İkiye Katlanır?
Bileşik faiz ile yatırımınızın ne kadar sürede iki katına çıkacağını hızlıca tahmin etmek için 72 Kuralı kullanılır:
Örneğin %30 yıllık faiz oranıyla: 72 / 30 = 2,4 yıl. Yani yaklaşık 2 yıl 5 ayda paranız iki katına çıkar.
Bileşik Faizin Kullanım Alanları
- Banka mevduatı: Vadeli mevduat hesaplarında vade sonunda kazanılan faiz yeniden yatırıldığında bileşik faiz etkisi oluşur.
- Yatırım fonları: Fon getirileri yeniden yatırıma dönüştürüldüğünde bileşik büyüme sağlar.
- Kredi geri ödemesi: Kredi faizleri de bileşik olarak hesaplanır; bu nedenle erken ödeme önemlidir.
- Emeklilik planlaması: Uzun vadeli birikim hesaplamalarında bileşik faiz etkisi göz ardı edilemez.
- Enflasyondan arındırma: Reel getiri hesaplamasında bileşik faiz ve enflasyon birlikte değerlendirilir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Bileşik periyodu önemlidir: Aynı faiz oranında aylık bileşik, yıllık bileşikten daha fazla getiri sağlar.
- Zaman en büyük avantajdır: Bileşik faizin gücü zamanla katlanarak artar. Erken başlamak küçük bir farkla bile çok büyük sonuçlar doğurabilir.
- Vergi etkisini unutmayın: Türkiye'de mevduat faizi gelirleri stopaja tabidir. Net getiri hesabında vergi kesintisini dahil edin.
- Enflasyonu dikkate alın: Nominal bileşik getiri yüksek görünse de enflasyondan arındırılmış reel getiri çok daha düşük olabilir.
- Basit faiz ile karıştırmayın: Kısa vadeli hesaplamalarda fark az olsa da uzun vadede bileşik faiz çok daha yüksek sonuç verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Basit faizde yalnızca anaparaya faiz uygulanırken, bileşik faizde kazanılan faiz de anaparaya eklenerek sonraki dönemde daha büyük tutar üzerinden faiz hesaplanır. Uzun vadede bu fark ciddi tutarlara ulaşır.
Bileşik faiz formülü A = P × (1 + r/n)^(n×t) şeklindedir. P anapara, r yıllık faiz oranı, n yıllık bileşik periyodu sayısı, t yıl cinsinden süredir.
Yatırımcı açısından aylık bileşik faiz daha avantajlıdır çünkü faiz daha sık anaparaya eklendiğinde toplam getiri artar. Borç alan açısından ise tersi geçerlidir.
72 kuralı, yatırımınızın bileşik faizle ne kadar sürede iki katına çıkacağını tahmin etmenizi sağlar. 72 sayısını yıllık faiz oranına bölersiniz: örneğin %30 faizle 72/30 = 2,4 yılda paranız ikiye katlanır.
Hesaplama aracımız brüt (vergi öncesi) bileşik faiz hesaplaması yapar. Türkiye'de mevduat faiz gelirleri stopaja tabidir, bu nedenle net getiri için vergi kesintisini ayrıca düşmeniz gerekir.
Banka mevduatı, yatırım fonları, emeklilik birikimleri, kredi geri ödemeleri ve her türlü uzun vadeli finansal planlama bileşik faiz esasına göre çalışır.