İç cephe sıva, dış cephe sıva, şap, tuğla örme ve briket örme harçları için karışım türünüze göre gereken çimento (kg ve torba), kireç, kum (ton), su miktarı ile 2026 Türkiye fiyatlarıyla toplam malzeme maliyetini saniyeler içinde hesaplayın. TS EN 998-1/2 ve TS 825 standartlarına uygun karışım oranlarıyla harç planlamanızı kolaylaştırın; alan + kalınlık veya doğrudan hacim olarak hesaplama yapın.
Çimento Harç Hesaplama
Sıva, şap, tuğla harcı ve briket harcı için karışım türünüze göre çimento, kireç, kum, su miktarı ile 2026 fiyatlarıyla toplam malzeme maliyetini saniyede hesaplayın.
Hesaplama Sonucu
Çimento Harç Hesaplama Nedir?
Harç, çimento ve agrega (kum, kireç) ile suyun belirli oranlarda karıştırılmasıyla elde edilen bağlayıcı yapı malzemesidir. Çimento harç hesaplama, yapılacak işin türüne (iç sıva, dış sıva, şap, tuğla örme, briket örme, tamir) göre standart karışım oranlarını kullanarak gereken malzeme miktarını ve toplam maliyeti tahmin etmeye yarayan pratik bir araçtır. Türk Standartları Enstitüsü TS EN 998-1 (Sıva ve Tamirat Harçları) ve TS EN 998-2 (Örgü Harçları) standartlarında her harç türünün performans gereksinimleri (basınç dayanımı, su geçirgenliği, su tutma kapasitesi, donma-çözünme dayanıklılığı) tanımlanmıştır.
İnşaat sektöründe yıllık ortalama 50-60 milyon ton çimento, 100 milyon m³ harç tüketilmektedir. Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (TÇMB) verilerine göre 2025 yılında çimento üretimi 78 milyon ton, ihracat 28 milyon tona ulaşmıştır. 2026 yılında çimento torba (50 kg) fiyatları 180-220 TL, kum ton fiyatları 400-600 TL aralığında dalgalanmaktadır. Doğru harç miktar hesabı malzeme israfını %15-25 azaltabilir; tipik bir 100 m² sıva işinde yanlış hesap 3-5 torba çimento, 0,5 ton kum kaybına yol açar.
Harç Nasıl Hesaplanır?
Harç miktarı, alanın kalınlıkla çarpımıyla hacim olarak bulunur:
Daha sonra hacim, karışım türüne özgü standart oranlarla çarpılarak çimento, kum, kireç ve su miktarı bulunur. Adım adım hesaplama mantığı:
- Karışım Türü Seçimi: İç sıva (1:4), dış sıva (1:3), şap (1:3), tuğla harcı (1:5), briket harcı (1:6), tamir harcı (1:2), kireçli harç (bastard).
- Toplam Hacim: Alan × kalınlık veya doğrudan hacim girilir.
- Çimento Miktarı: 1 m³ harç için karışım türüne göre 220-400 kg çimento.
- Kum Miktarı: 1 m³ harç için 1.300-1.600 kg (yaklaşık 1-1,1 m³).
- Kireç Miktarı: İç sıva ve örgü harçlarında 60-200 kg; dış cephe ve şapta yok.
- Su Miktarı: 1 m³ için 200-280 lt (su/çimento oranı 0,5-0,7).
- Çimento Torba: Çimento kg / 50 kg (1 torba) yukarı yuvarlanır.
- Maliyet: Çimento + kum + kireç maliyetlerinin toplamı.
Harç Karışım Türleri ve Oranları (1 m³ İçin)
| Karışım Türü | Çimento (kg) | Kum (kg) | Kireç (kg) | Kullanım |
|---|---|---|---|---|
| İç Cephe Sıva (1:4) | 280 | 1500 | 70 | Ev içi duvar, tavan |
| Dış Cephe Sıva (1:3) | 320 | 1400 | 0 | Bina dış cephe, dayanıklı |
| Şap Harcı (1:3) | 350 | 1450 | 0 | Zemin tesviyesi, parke altı |
| Tuğla Örme Harcı (1:5) | 240 | 1550 | 70 | Tuğla duvar örme |
| Briket Örme Harcı (1:6) | 220 | 1600 | 60 | Briket/gazbeton duvar |
| Tamir Harcı (1:2) | 400 | 1300 | 0 | Yapısal tamir, derz |
| Kireçli Harç (Bastard) | 100 | 1500 | 200 | Tarihi yapı restorasyonu |
İdeal sıva kalınlıkları: iç cephe sıva 1,5-3 cm, dış cephe sıva 2-3 cm, şap 4-6 cm, tamir derzleri 2-5 cm. Kalınlık bu sınırların üzerine çıkarsa harç çatlama eğilimi artar; alta ek mesh tel veya 2 katmanlı uygulama gerekir. Düşük kalınlıkta ise yetersiz tutunma ve dayanım sorunu çıkar.
Örnek Çimento Harç Hesaplaması
100 m² iç cephe duvarına ortalama 2 cm kalınlığında sıva yapacak bir tadilat işi için (çimento torba 180 ₺, kum ton 450 ₺):
Karışım Türü: İç Cephe Sıva (1:4)
Alan × Kalınlık: 100 m² × 0,02 m = 2 m³ harç
Çimento: 2 × 280 = 560 kg → 12 torba (50 kg)
Kum: 2 × 1500 = 3.000 kg → 3 ton
Kireç: 2 × 70 = 140 kg
Su: 2 × 250 = 500 lt
Çimento Maliyeti: 12 × 180 = 2.160 TL
Kum Maliyeti: 3 × 450 = 1.350 TL
Kireç Maliyeti: (140/25) × 200 = 1.120 TL
Toplam Malzeme: 4.630 TL — Birim: 2.315 TL/m³
Bu sonuçla 100 m² iç sıva işi için yaklaşık 4.630 TL malzeme bütçesi planlanır. İşçilik maliyeti bu rakamın üstüne ortalama 100-150 TL/m² (Türkiye 2026 ortalaması) eklenir; yani toplam 14.630-19.630 TL aralığına çıkar. Hesap, malzeme firesi (%5-10) eklendiğinde gerçek satın alma 13-14 torba çimento + 3,2 ton kuma çıkar.
Harç Hazırlama ve Uygulamada Sık Yapılan Hatalar
İlk büyük hata; karışım oranını gözlem yerine ölçümle yapmamaktır. Usta deneyimi önemlidir ancak kova/kürek bazlı gözlem ölçüm sürekli farklı oran üretir; tutarsız kalitede harç çıkar. Profesyonel uygulamada en az kova ile (1 kova çimento : 4 kova kum) standart hacim oranı tutulmalıdır. İkinci yaygın hata; harç su miktarını fazla tutmaktır; suyun fazlası işlenebilirliği artırır gibi görünür ancak dayanımı %30-40 düşürür ve çatlama riskini iki katına çıkarır.
Üçüncü hata; hazır harç ve klasik harç farkını ihmal etmektir. Hazır torba harçlar (TS EN 998 sertifikalı, 25-30 kg torba) işçilik tasarrufu sağlar; ancak kg fiyatı klasik karışıma göre 2-3 kat pahalıdır. Küçük işlerde (<5 m³) hazır harç ekonomiktir, büyük işlerde (>20 m³) klasik karışım daha avantajlıdır. Dördüncü hata; tarihi yapı restorasyonunda Portland çimento harcı kullanmaktır; tarihi taş/horasan yapılarda kireç ağırlıklı bastard harç kullanılmalıdır, aksi halde duvar nefes alamaz ve nemden çürür.
Hazır Harç vs Klasik Karışım
2026 yılında inşaat sektöründe hazır harç (silos veya torba) kullanımı %35-45 lere çıkmıştır. Hazır harç avantajları: standart kalite, doğru karışım, hızlı uygulama, daha az fire. Dezavantajları: yüksek maliyet (2-3 kat), depolama gereksinimi, farklı yapım türleri için farklı ürün. Klasik karışım avantajları: ekonomi, esneklik, küçük partiler. Dezavantajları: usta becerisine bağlılık, tutarsız kalite, fire fazlalığı. Karar; iş büyüklüğü, hız beklentisi ve bütçe önceliklerine göre verilmelidir.
İlgili inşaat araçları için Beton Hesaplama, İnşaat Maliyeti, Duvar Hesaplama, Fayans Hesaplama ve Boya Hesaplama araçlarımızdan yararlanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
100 m² iç cephe sıvası 2 cm kalınlıkta 2 m³ harç gerektirir. İç sıva (1:4) karışımında 1 m³ için 280 kg çimento; 2 m³ için 560 kg = yaklaşık 12 torba (50 kg) çimento gerekir. Dış cephe sıva (1:3) için aynı alan 13 torba çimento gerektirir. Yapım sırasında %5-10 fire için 1-2 torba ek alınmalıdır.
İç cephe sıva karışımı 1:4 (1 ölçek çimento + 4 ölçek kum + 0,25 ölçek kireç + su); 1 m³ harç için 280 kg çimento, 1.500 kg kum, 70 kg kireç, 250 lt su. Dış cephe sıva 1:3 (kireçsiz, daha dayanıklı). Şap harcı 1:3 (350 kg çimento, 1.450 kg kum, 220 lt su).
İdeal su/çimento (W/C) oranı 0,5-0,7'dir. Daha düşük oran (0,4-0,5) yüksek dayanım sağlar ancak işlenebilirliği zorlaştırır; daha yüksek (0,7+) işlenebilirliği artırır ama dayanımı %30-40 düşürür ve çatlama riskini ikiye katlar. 50 kg çimento için 25-35 lt su uygundur.
Küçük işlerde (<5 m³) hazır harç ekonomik ve hızlıdır; standart kalite ve düşük fire. Büyük işlerde (>20 m³) klasik karışım maliyet avantajı yaratır (kg fiyatı 2-3 kat ucuz); ancak usta becerisine bağlı ve fire daha fazla. Tarihi yapı restorasyonunda mutlaka kireç ağırlıklı bastard harç (klasik) kullanılır.
Tuğla örme harcı 1:5 oranındadır; 1 m³ için 240 kg çimento, 1.550 kg kum, 70 kg kireç, 280 lt su. Tuğla örerken her sıraya 1-1,5 cm kalınlıkta harç sürülür; 1 m² duvar için yaklaşık 60 kg harç (10 kg çimento + 35 kg kum) gerekir. Briket örerken 1:6 oran kullanılır.
Çimento torbaları kuru, nemden uzak ve serin yerde 3 ay süreyle kalitesini korur. Nem aldığında sertleşir ve kullanılamaz hale gelir. Açılan torbalar 30 gün içinde kullanılmalıdır. Yığın halinde depolanan torbalar 8-10 sıra üst üste konabilir; daha fazlası alttaki torbaları ezerek hava geçirgenliğini bozar.